Các chuyên gia cho rằng hầu hết những người ăn uống cân bằng không cần bổ sung vitamin. ( Ảnh: Anna Pelzer, Unsplash)

Nghiên cứu đã cho chúng ta biết điều gì?

Nhóm nghiên cứu của Howard Sesso, một nhà dịch tễ học tại Bệnh viện Brigham and Women's ở Boston, đã chỉ định 958 người tham gia khỏe dùng một trong ba loại thực phẩm bổ sung: thực phẩm bổ sung vitamin tổng hợp; thực phẩm bổ sung chiết xuất ca cao; cả hai loại thực phẩm bổ sung; hoặc không dùng loại nào, trong vòng hai năm.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích năm chiếc đồng hồ biểu sinh — những công cụ đo lường những thay đổi nhỏ trong DNA — để tính toán xem tuổi sinh học của những người tham gia nghiên cứu đã thay đổi như thế nào theo thời gian.

Lão hóa biểu sinh là gì?

Họ phát hiện ra rằng những người tham gia dùng vitamin tổng hợp có quá trình lão hóa sinh học chậm hơn một chút đối với hai trong số năm chỉ số, cả hai đều là chỉ số sinh học liên quan đến bệnh tật và tử vong.

Những thay đổi này tương đương với việc giảm khoảng bốn tháng lão hóa sinh học trong vòng hai năm.

Tiến sĩ Sesso cho biết nhóm của ông không chắc tại sao vitamin tổng hợp hàng ngày lại có tác động đến cả hai chỉ số đo lường như vậy.

"Chúng tôi không có lý do cụ thể nào giải thích tại sao viên đa vitamin - một loại vitamin và khoáng chất thiết yếu thông thường, an toàn, đa dạng, cùng với một số hoạt chất sinh học được chọn lọc, ở liều lượng thông thường - lại hiệu quả đến vậy," ông nói.

Do những người tham gia thử nghiệm đều ở độ tuổi khoảng 70 và đa số là người da trắng, các nhà nghiên cứu cho biết kết quả không thể được khái quát hóa cho các nhóm dân cư khác.

Nghiên cứu cũng loại trừ bất kỳ người tham gia nào mắc các bệnh mãn tính nghiêm trọng, ung thư hoặc các bệnh tim mạch.

"Chúng ta thực sự cần nhiều thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên như [thử nghiệm này] trên toàn bộ các nhóm tuổi, chứ không chỉ riêng người lớn tuổi," Tiến sĩ Sesso nói.

Thử nghiệm hiện tại, được gọi là thử nghiệm COSMOS, được tài trợ bởi Mars và Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, với sự hỗ trợ của Pfizer thông qua việc quyên tặng các chất bổ sung.

Các chuyên gia kêu gọi "thận trọng" về kết quả

Luigi Fontana, giáo sư y học và dinh dưỡng tại Đại học Sydney và không thuộc nhóm nghiên cứu, kêu gọi mọi người nên "thận trọng" khi diễn giải các kết quả nghiên cứu. "Sự thay đổi rất, rất nhỏ. Ngành khoa học nghiên cứu về đồng hồ sinh học dựa trên cơ chế biểu sinh vẫn còn non trẻ. Nghiên cứu này rất thú vị, mang tính thử nghiệm cao, chúng ta không biết những chiếc đồng hồ sinh học này đang đo lường điều gì," ông nói.

“Mặc dù nghiên cứu cho thấy vitamin tổng hợp có thể điều chỉnh các phép đo đồng hồ biểu sinh, nhưng liệu chúng có thể kéo dài tuổi thọ hay không vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ", nhà dịch tễ học Daniel Belsky và nhà sinh vật học tiến hóa Calen Ryan của Đại học Columbia đã viết trong một bài phân tích về nghiên cứu này trên tạp chí Nature Medicine.

Theo Daniel Belsky: "Không có thước đo chuẩn nào để đánh giá quá trình lão hóa. Ngay cả khi họ có thể thay đổi đồng hồ biểu sinh của con người, vẫn không có bằng chứng nào cho thấy vitamin tổng hợp có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc tăng khả năng sống sót. Hiệu ứng quan sát được trên đồng hồ không thể được hiểu là bằng chứng cho thấy biện pháp can thiệp uống vitamin tổng hợp đã làm thay đổi tuổi thọ khỏe mạnh”.

Liệu bạn có nên uống vitamin tổng hợp không?

Giáo sư Fontana cho biết những người ăn uống lành mạnh không cần dùng thực phẩm bổ sung. Bất cứ ai nghi ngờ mình bị thiếu vitamin nên đi khám bác sĩ, người có thể tư vấn xem việc bổ sung vitamin có phù hợp với họ hay không.

Jenny Gunton, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu bệnh tiểu đường, béo phì và nội tiết tại Viện Nghiên cứu Y khoa Westmead, người không tham gia vào nghiên cứu này - đồng ý rằng những người ăn uống lành mạnh không cần bổ sung vitamin tổng hợp.

Nhưng Giáo sư Gunton cũng chỉ ra rằng nhiều người không có chế độ ăn uống lành mạnh. "Nếu bạn đáp ứng được khuyến nghị ăn năm phần rau, hai phần trái cây, một ít sản phẩm từ sữa, một ít tinh bột có chỉ số đường huyết thấp và một ít protein ít chất béo mỗi ngày, xin chúc mừng, bạn đang làm rất tốt và có lẽ không cần bổ sung thêm gì cả. Nhưng nếu chế độ ăn uống của bạn không tốt như mong muốn, thì việc uống một viên multivitamin mỗi ngày là hoàn toàn hợp lý. "

Tuy nhiên, Giáo sư Gunton cảnh báo rằng, quá nhiều một số loại vitamin lại không tốt. Theo bà "Điều quan trọng cần lưu ý là nhiều hơn chưa chắc đã tốt hơn. Đối với một số loại vitamin, dùng quá liều có thể gây hại. Ví dụ điển hình là vitamin B6, khi dùng liều cao sẽ gây tổn thương thần kinh."

Nhưng đối với những người muốn chăm sóc sức khỏe khi về già, lời khuyên của Giáo sư Fontana rất đơn giản: ăn uống cân bằng, duy trì hoạt động thể chất, ngủ đủ giấc, cố gắng chăm sóc sức khỏe tinh thần và hạn chế uống rượu.