Các từ trường quy mô thiên hà—trải dài hàng nghìn năm ánh sáng—từ lâu được cho là cần hàng tỷ năm để hình thành. Tuy nhiên, những quan sát gần đây về các thiên hà trẻ lại cho thấy các cấu trúc từ trường này xuất hiện nhanh hơn nhiều so với dự đoán. Một nghiên cứu mới công bố trên Physical Review Letters đưa ra lời giải khả dĩ cho nghịch lý này, với trọng tâm là vai trò của plasma đang sụp đổ trong giai đoạn đầu hình thành thiên hà.

Một nhóm sinh viên tại Đại học Hamburg (Đức) vừa chứng minh rằng nghiên cứu những câu hỏi lớn của vũ trụ không nhất thiết phải dựa vào các hệ thống khổng lồ. Bằng một thí nghiệm quy mô nhỏ do chính mình thiết kế và chế tạo, họ đã góp phần thiết lập các giới hạn thực nghiệm mới trong hành trình tìm kiếm vật chất tối—một trong những bí ẩn lớn nhất của vật lý hiện đại.

Những quan sát mới đây đã hé lộ cách các tia vật chất (jets) từ hố đen hoạt động dưới áp lực, cung cấp một mốc tham chiếu quan trọng để hiểu vai trò của chúng trong tiến hóa vũ trụ.

Một thiên hà gần Trái Đất, vốn lâu nay được xem như “chuẩn tham chiếu” ổn định trong nghiên cứu vũ trụ, đang hé lộ một lịch sử đầy biến động và hỗn loạn hơn nhiều so với tưởng tượng.

Sau hơn nửa thế kỷ gây tranh cãi, các nhà thiên văn học đã xác định được nguồn gốc của những tia X bất thường phát ra từ ngôi sao sáng gamma-Cas, khép lại một trong những bí ẩn lâu đời trong nghiên cứu sao.

Một ngôi sao khổng lồ vừa trải qua sự biến đổi đột ngột, và các nhà khoa học cho rằng đó có thể là dấu hiệu của một vụ nổ siêu tân tinh đang đến gần.

Sao Mộc và Sao Thổ—hai hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời—từ lâu được xem là khá giống nhau vì đều thuộc nhóm “khổng lồ khí”. Tuy nhiên, hệ thống vệ tinh của chúng lại khác biệt đáng kể, hé lộ một câu chuyện phức tạp hơn về vai trò của từ trường và quá trình tiến hóa hành tinh.

“Lá chắn từ” của Sao Thổ hoạt động theo cách khác xa so với những gì các nhà khoa học suy đoán dựa trên Trái Đất.

Một nghiên cứu mới đang mở ra hướng tiếp cận khác trong việc tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất: thay vì chỉ tập trung vào khí quyển hay bề mặt, các nhà khoa học cho rằng cấu trúc sâu bên trong hành tinh có thể đóng vai trò quyết định. Cụ thể, những “đại dương magma” ẩn sâu trong các ngoại hành tinh đá khổng lồ có thể tạo ra từ trường mạnh, giúp bảo vệ môi trường sống khỏi bức xạ vũ trụ.

Một nghiên cứu mới đang đặt lại cách nhìn về vật chất tối—thành phần chiếm phần lớn khối lượng vũ trụ nhưng vẫn chưa từng được quan sát trực tiếp. Theo đó, việc không phát hiện tín hiệu vật chất tối ở một số thiên hà có thể không phải là mâu thuẫn, mà ngược lại còn chứa đựng thông tin quan trọng.