Môi trường [ Đăng ngày (16/04/2026) ]
Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu tới nhóm giáp xác ở vùng biển ven bờ Bạc Liêu
Biến đổi khí hậu (BĐKH) là sự thay đổi kéo dài của trạng thái trung bình khí hậu toàn cầu, được thể hiện qua xu hướng tăng nhiệt độ, biến động lượng mưa, dâng mực nước biển, axít hóa đại dương và sự gia tăng cường độ của các hiện tượng khí hậu cực đoan như El Niño, La Niña, bão mạnh hay hạn hán kéo dài.

Ảnh minh họa

Những biến động này đang tác động ngày càng nghiêm trọng đến hệ sinh thái biển và nguồn lợi thủy sản: làm thay đổi các điều kiện môi trường sống và gây rối loạn cân bằng sinh lý của sinh vật. Với nhóm giáp xác, điều kiện bất lợi có thể làm chúng khó lột xác bình thường, dẫn đến chậm lớn, dễ mắc bệnh và tăng tỷ lệ tử vong, từ đó đe dọa trực tiếp đến sự bền vững của quần thể.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu bước đầu đã chỉ ra mối liên hệ giữa biến động khí tượng - hải dương (như nhiệt độ, độ mặn và Chlorophyll-a) với sự biến động nguồn lợi hải sản. Nguyễn Viết Nghĩa (2021) khi phân tích dữ liệu chuỗi thời gian CPUE của nghề lưới kéo đáy giai đoạn 2011–2020 ở vịnh Bắc Bộ đã ghi nhận xu hướng suy giảm sản lượng tại nhiều khu vực ven bờ, có liên quan đến chu kỳ ENSO. Nguyễn Toàn Thắng và cộng sự (2021) cũng nhấn mạnh BĐKH đang tác động ngày càng mạnh đến phát triển bền vững các vùng lãnh thổ của Việt Nam, đồng thời đề xuất các nhiệm vụ và biện pháp giảm nhẹ, thích ứng phù hợp theo đặc điểm tự nhiên từng khu vực. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu tác động của BĐKH đến cấu trúc nguồn lợi hải sản nói chung và nhóm giáp xác nói riêng là cần thiết nhằm làm rõ vai trò chi phối của ENSO và các yếu tố khí tượng - hải dương đối với quần xã sinh vật biển, từ đó tạo cơ sở khoa học cho kịch bản quản lý nghề cá thích ứng và khai thác bền vững ven bờ.

Bạc Liêu (nay thuộc tỉnh Cà Mau) là địa phương ven biển thuộc Đồng bằng sông Cửu Long, có bờ biển khoảng 56 km và vùng biển quản lý rộng trên 40.000 km², nổi bật với hệ tôm, cua, ghẹ có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, những năm gần đây nguồn lợi khai thác có dấu hiệu suy giảm rõ rệt như CPUE giảm, tỷ lệ cá thể kích thước nhỏ tăng và cấu trúc loài thay đổi bất thường; đồng thời, tác động của ENSO cùng biến động nhiệt độ và độ mặn biển ngày càng bộc lộ, ảnh hưởng tới khả năng khai thác hiệu quả và làm thay đổi động thái các khu vực tập trung nguồn lợi truyền thống. Dựa trên dữ liệu tổng hợp từ vệ tinh, trạm quan trắc và số liệu thực đo trong 10 năm (2010–2019) về SST, SSS, SSH, CHL, lượng mưa và thành phần dòng chảy (uo, vo), kết hợp dữ liệu nguồn lợi giáp xác từ 12 chuyến điều tra bằng lưới kéo đáy cá và lưới kéo đáy tôm, nghiên cứu sử dụng PCoA và mô hình hồi quy tổng quát (GAMs) để đánh giá mối liên hệ giữa môi trường và biến động quần xã. Kết quả cho thấy cấu trúc quần xã giáp xác biến động theo các gradient môi trường: nhóm loài ven bờ gắn với nhiệt độ cao, mưa nhiều, độ mặn giảm và CHL tăng, trong khi nhóm ngoài khơi đặc trưng bởi chế độ nhiệt và muối ổn định; trong đó SST là yếu tố chi phối chính. Nghiên cứu kết luận nguồn lợi giáp xác ở vùng biển ven bờ Bạc Liêu chịu ảnh hưởng rõ rệt của ENSO với độ trễ khoảng 6 tháng, đồng thời chịu tác động kép từ cả biến đổi khí hậu và hoạt động khai thác.

dtnkhanh
Theo Tạp chí Môi trường, chuyên đề III/2025
In bài viết  
Bookmark
Ý kiến của bạn

Công nghệ mới  
 
Khí nén trong thiết kế sản phẩm: Từ tiện ích phụ trợ đến thông số kỹ thuật cốt lõi
Một ý tưởng bị bỏ quên suốt hơn một thế kỷ, một khám phá tình cờ tại Arizona năm 2007, và sự hậu thuẫn của một tập đoàn công nghiệp tỷ đô — đó là hành trình đưa công nghệ động cơ từ thông ngang từ bản phác thảo năm 1890 trở thành giải pháp truyền động tiên tiến cho robot và máy bơm công nghiệp hiện đại.


 

Tiêu điểm

Bộ não bị lão hóa nhanh là do ảnh hưởng từ 64 gene
Ứng dụng di động hỗ trợ phục hồi chức năng liệt nửa người do đột quỵ
Đại học Harvard công bố 4 loại trái cây giúp hỗ trợ sống 'trường thọ' nên ăn thường xuyên
Can thiệp bào thai bằng Laser đốt thông nối mạch máu, giảm ối cứu sống thành công 2 trẻ song sinh cực non
Lần đầu tiên BV hữu nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới ứng dụng keo dán sinh học trong phẫu thuật mắt
Hội thảo “Thúc đẩy ứng dụng công nghệ thực tế ảo, thực tế ảo tăng cường phục vụ phát triển du lịch thành phố Cần Thơ và vùng đồng bằng sông Cửu Long” sắp diễn ra, với nhiều nội dung hấp dẫn đang chờ đón bạn!
Cần Thơ tham gia Triển lãm Quốc tế sản phẩm, máy móc, thiết bị nông nghiệp Việt Nam - Growtech Vietnam 2024
Sắp diễn ra Triển lãm Quốc tế sản phẩm, máy móc, thiết bị nông nghiệp Việt Nam - Growtech Vietnam 2024
Phát hiện cơn đau bằng AI
Máy tiêm laser cung cấp thuốc trực tiếp
Thiết bị AI Audiologist sàng lọc thính lực
Liệu pháp điều trị loét bàn chân do tiểu đường
Tai nghe laser mới có thể đánh giá nguy cơ đột quỵ
Sử dụng hình ảnh 3D để tái chế rác thải nhựa
Mô hình robot mới đưa ra giải pháp chọn và đặt chính xác trong ứng dụng tự động hóa

Video




© Copyright 2020 Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo - Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ
Địa chỉ: 118/3 Trần Phú - Phường Cái Khế - thành phố Cần Thơ
Giấy phép số: 05/ GP-TTĐT, do Sở Thông tin và Truyền Thông thành phố Cần Thơ cấp ngày 23/5/2017
Trưởng Ban biên tập: Ông Vũ Minh Hải - Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo - Sở Khoa học & Công nghệ TP. Cần Thơ
Ghi rõ nguồn www.trithuckhoahoc.vn khi bạn sử dụng lại thông tin từ website này