Nghiên cứu của Revolution Medicines cho thấy một số kết quả tích cực ban đầu. Ảnh: Shutterstock
Nghiên cứu trình bày tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Nghiên cứu ung thư Mỹ (AACR) ở San Diego, diễn ra từ ngày 17 đến 22/4/2026, dựa trên các thử nghiệm lâm sàng quy mô nhỏ, chưa công bố trên tạp chí bình duyệt chính thức.
Theo dữ liệu do nhà nghiên cứu Revolution Medicines công bố, bệnh nhân sử dụng daraxonrasib có thời gian sống trung bình hơn 13 tháng so với chưa đến 7 tháng ở nhóm hóa trị thông thường. Mức cải thiện gần 6 tháng được đánh giá là hiếm gặp trong lịch sử điều trị ung thư tuyến tụy.
Nhìn chung thuốc dung nạp tốt, với một số tác dụng phụ phổ biến như phát ban, tiêu chảy, mệt mỏi và buồn nôn. Chưa ghi nhận trường hợp tử vong do điều trị.
Tiến sĩ Robert Vonderheide, giám đốc Trung tâm Ung thư Abramson (Mỹ), người không tham gia nghiên cứu, nhận định: “Điều này chưa từng có tiền lệ. Con số khiến tất cả chú ý là việc tăng gấp đôi thời gian sống tổng thể. Đây là nhóm bệnh nhân gần như không còn lựa chọn nào. Hiệu quả này cùng những tác dụng phụ có thể kiểm soát đã tạo ra làn sóng phấn khích lớn trong lĩnh vực này.”
Cựu Thượng nghị sĩ Mỹ Ben Sasse, bệnh nhân ung thư tuỵ đã thử nghiệm thuốc daraxonrasib. Ảnh: Nebraska Public Media
Một trường hợp đáng chú ý là cựu Thượng nghị sĩ Mỹ Ben Sasse, người công khai chẩn đoán ung thư tụy giai đoạn cuối vào cuối năm 2025. Trong một cuộc phỏng vấn với The New York Times, ông cho biết đang tham gia thử nghiệm lâm sàng với daraxonrasib.
Dù từng được bác sĩ tiên lượng chỉ sống 3-4 tháng, nhưng khối u của ông đã thu nhỏ và ông giảm phụ thuộc vào thuốc giảm đau. Ông cũng gặp tình trạng phát ban trên mặt, một tác dụng phụ của thuốc.
Revolution Medicines, trụ sở tại Vịnh San Francisco (Mỹ), cho biết đang hoàn thiện hồ sơ xin phê duyệt, đồng thời thuốc đã được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đưa vào diện xem xét ưu tiên.
Ngoài daraxonrasib, vaccine cá nhân hóa ứng dụng công nghệ mRNA, nền tảng từng được sử dụng rộng rãi trong vắc xin Covid 19, cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực trong điều trị ung thư tuyến tụy. Khác với vaccine ngừa bệnh truyền nhiễm, phương pháp này dựa trên đặc điểm di truyền của khối u, hướng dẫn cơ thể tạo ra một phần của virus, từ đó kích hoạt phản ứng miễn dịch.
Ung thư tụy thường được phát hiện muộn. Ảnh: Freepik
Trong một nghiên cứu an toàn giai đoạn 1, người ta ghi nhận 7 trong 8 bệnh nhân có đáp ứng miễn dịch vẫn còn sống sau tối đa 6 năm, so với chỉ 2 trong 8 bệnh nhân không có đáp ứng miễn dịch. Vaccine do BioNTech phối hợp với Genentech, đơn vị thuộc tập đoàn Roche, phát triển. Tuy nhiên, các thử nghiệm giai đoạn đầu chủ yếu nhằm đánh giá tính an toàn, chưa đủ cơ sở để kết luận về hiệu quả trên diện rộng.
Roche là một trong những tập đoàn dược hàng đầu thế giới. Ảnh: Shutterstock
Ung thư tuyến tụy hiện gây tử vong cho hơn 50.000 người mỗi năm tại Mỹ, chiếm khoảng 8% tổng số ca tử vong do ung thư. Tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh này chỉ đạt 13%, thấp hơn đáng kể so với nhiều loại ung thư khác như ung thư vú hay ung thư máu, vốn đã được cải thiện rõ rệt nhờ các tiến bộ điều trị trong những năm gần đây.
Bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn do gần như không có triệu chứng sớm. Nhiều bệnh nhân chỉ nhận ra dấu hiệu bất thường khi sụt cân nhanh hoặc xuất hiện vàng da, cho thấy bệnh đã tiến triển nặng. Các liệu pháp từng tạo bước ngoặt ở nhiều loại ung thư khác, như miễn dịch trị liệu, lại chưa mang lại hiệu quả rõ rệt đối với ung thư tuyến tụy.
|
UNG THƯ TỤY LÀ GÌ?
Ung thư tụy là bệnh lý ác tính hình thành từ sự phát triển bất thường của các tế bào trong tuyến tụy, cơ quan nằm phía sau dạ dày, có vai trò tiết enzyme hỗ trợ tiêu hóa và sản xuất hormone điều hòa đường huyết.
Ung thư biểu mô tuyến tụy là là loại ung thư phổ biến, xuất phát từ các tế bào lót trong ống dẫn enzyme. Bệnh hiếm khi được phát hiện ở giai đoạn sớm do gần như không có triệu chứng rõ ràng, và thường chỉ được chẩn đoán khi đã lan sang các cơ quan khác.
Ở giai đoạn tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau bụng lan ra sau lưng, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân, vàng da và vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu, ngứa da, mệt mỏi hoặc suy nhược. Một số trường hợp có thể phát hiện tiểu đường mới hoặc tình trạng tiểu đường trở nên khó kiểm soát hơn.
Y học chưa xác định rõ nguyên nhân gây ung thư tụy, nhưng một số yếu tố nguy cơ có thể gây ra bệnh này, bao gồm hút thuốc lá, đái tháo đường type 2, viêm tụy mạn tính, tiền sử gia đình mắc bệnh hoặc có đột biến gen di truyền, béo phì, tuổi cao và thói quen uống rượu.
|
Thảo Vy (Theo NYT) |