Các xét nghiệm DNA cung cấp thông tin chi tiết về các nguy cơ mắc bệnh tiềm ẩn, tuy nhiên chưa thể giải thích được tác động của môi trường và lối sống trong các bệnh lý phức tạp. Trong khi đó, di truyền học biểu sinh mang lại các thông tin giá trị trong việc giải thích, dự đoán những tác động này. Bên cạnh đó, khả năng đảo ngược của những thay đổi biểu sinh còn giúp mang lại nhiều cơ hội tiềm năng trong điều trị các bệnh lý trên người. Sau khi dự án hệ gen người được hoàn thành năm 2001, tiếp nối là sự bùng nổ của các kỹ thuật micro-array cũng như giải trình tự thế hệ mới, các nghiên cứu về bộ gen người, đặc biệt là các thay đổi ngoại di truyền, ngày càng được quan tâm hơn trong các ứng dụng lâm sàng.

Vắc-xin, một sáng tạo của loài người, đã đem lại cuộc cách mạng lớn trong lịch sử y học, giúp con người chống chọi với những căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như đậu mùa, bại liệt, ho gà… Gần đây, việc thành công trong bào chế vắc-xin ngừa COVID-19 dựa trên mRNA đã mở ra một kỷ nguyên mới trong lĩnh vực dược lâm sàng cũng như trong điều trị. Từ những thành công này, liệu chúng ta có thể kỳ vọng vào tương lai sẽ có vắc-xin ngừa ung thư hay không?

Những tiến bộ về trí tuệ nhân tạo (AI) là trọng tâm của nhiều lĩnh vực đổi mới công nghệ thú vị nhất năm 2024. Từ kỹ thuật protein, in 3D đến phát hiện deepfake… Sau đây là 7 công nghệ được Tạp chí Nature đánh giá là đáng theo dõi trong năm nay.

Giai đoạn 2017-2022, diện tích cây ăn quả của tỉnh Sơn La đã tăng từ 35.078 ha (sản lượng 139.288 tấn) lên 70.592 ha (sản lượng 453.554 tấn). Hoạt động KH&CN của tỉnh đã tập trung nghiên cứu ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ; góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm cây ăn quả chủ lực của tỉnh theo chuỗi giá trị gắn với xây dựng, phát triển và bảo hộ thương hiệu, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu…

Đặc điểm nguy hiểm nhất của bất kỳ bệnh ung thư nào chính là sự di căn của các tế bào ung thư ra khắp cơ thể. Một nghiên cứu gần đây đã lần đầu tiên cho thấy cơ chế đằng sau cách các tế bào ung thư vú có thể xâm lấn tới mô khỏe mạnh. Theo đó, một loại protein vận động có tên là dynein đã thúc đẩy sự di chuyển của các tế bào ung thư trong các mô mềm. Phát hiện quan trọng này đã đưa ra các mục tiêu cụ thể mới nhằm chống lại sự di căn và khả năng làm thay đổi căn bản phương pháp điều trị ung thư.

Y tế từ xa (YTTX) là việc trao đổi thông tin có liên quan đến sức khỏe của cá nhân giữa người làm chuyên môn y tế với cá nhân đó hoặc giữa những người làm chuyên môn y tế với nhau ở các địa điểm cách xa nhau thông qua các phương tiện công nghệ thông tin (CNTT) và viễn thông. Có thể nói, YTTX bắt nguồn từ đại dịch COVID-19, nhưng ngay sau đó, nó đã trở nên hữu ích, đặc biệt đối với nhu cầu chăm sóc sức khỏe (CSSK) của người dân và bệnh nhân ở vùng sâu, vùng xa.

Với mục tiêu khai thác, phát triển nguồn gen cây Quao để vừa cung cấp dược liệu vừa cải thiện môi trường tại vùng Duyên hải miền Trung, các nhà khoa học thuộc Trường Đại học Nông lâm, Đại học Huế đã đề xuất và được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt thực hiện đề tài “Khai thác và phát triển nguồn gen cây Quao (Dolichandrone spathacea (L.f.) K. Schum.) tại vùng Duyên hải miền Trung”, giai đoạn 2019-2023. Kết quả của đề tài đã mở ra phương pháp mới cho việc phát triển nguồn gen cây Quao phục vụ trồng rừng, vừa mang lại hiệu quả kinh tế cao, vừa góp phần bảo vệ bờ biển trước những diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

Các nhà khoa học thuộc Viện Chuyên ngành Vật liệu Xây dựng và Bảo vệ Công trình, Viện Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Giao thông Vận tải vừa hoàn thành đề tài “Nghiên cứu đánh giá độ bền sun phát của bê tông xi măng bằng phương pháp đo điện lượng”. Kết quả của đề tài có ý nghĩa quan trọng, góp phần hỗ trợ các cơ quan quản lý sớm đưa ra lựa chọn, phê duyệt thành phần vật liệu bê tông xi măng cho các kết cấu công trình trong giai đoạn thiết kế, giúp rút ngắn thời gian triển khai dự án, hoặc sớm có biện pháp khắc phục đối với công trình cũ bị hư hỏng.

Theo Sách đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), cá ngựa đen (Hippocampus kuda Bleeker, 1852) được xếp vào đối tượng VU (Vulnerable - sắp nguy cấp) nghĩa là phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng trong tự nhiên cao trong một tương lai không xa, quần đàn bị suy giảm trong tự nhiên. Tại Việt Nam, loài này đã có tên trong Sách đỏ Việt Nam ở dạng cần bảo vệ để duy trì nguồn gen.

Trong vài năm trở lại đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở nên vô cùng tiến bộ và mang lại nhiều lợi ích. Nó được ứng dụng trong nhiều ngành nghề, đặc biệt là trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, từ chuyển lời nói của y bác sĩ thành hồ sơ bệnh án cho tới phát hiện bệnh tật như ung thư.