Ảnh minh họa: Internet

Dưa vàng Kim Hoàng Hậu (Cucumis melo L.) thuộc họ bầu bí (Cucurbitaceae), cây có tốc độ sinh trưởng nhanh, thời gian sinh trưởng ngắn và năng suất quả cao (Doan & ctv., 2015). Sản phẩm quả dưa vàng Kim Hoàng Hậu sử dụng chủ yếu ăn tươi hoặc nước ép giải khát, đây là loại quả được tiêu thụ mạnh bởi hương vị thơm, màu sắc hấp dẫn và có giá trị dinh dưỡng phong phú (Nguyen & ctv., 2023). Tuy nhiên, năng suất và giá trị dinh dưỡng của dưa phụ thuộc vào các biện pháp kỹ thuật canh tác (Vu & ctv., 2021). Các nghiên cứu thăm dò về các biện pháp kỹ thuật cho dưa vàng Kim Hoàng Hậu thì năng suất tối ưu tại tỉnh Thanh Hoá đã đạt 28,78 tấn/ha tại vụ hè thu và 29,36 tấn/ha tại vụ xuân hè (Tong & ctv., 2023). Nghiên cứu của Nguyen & ctv. (2014) kết luận rằng khi ngắt đọt cây dưa leo là biện pháp làm tăng năng suất từ 28,9 tấn/ha lên 31,73 tấn/ha.  Vì vậy, nhằm phát huy tiềm năng năng suất cây dưa thì áp dụng các sáng kiến và tiến bộ kỹ thuật mới luôn được quan tâm. Trong các biện pháp kỹ thuật thì biện pháp xác định tuổi cây con khi trồng là cơ sở hạn chế ảnh hưởng xấu đến bộ rễ khi nhổ cây ra vườn sản xuất, giúp cây sinh trưởng thuận lợi. Xác định số lá hữu hiệu trên thân chính có ý nghĩa quan trọng trong quang hợp, từ đó thuận lợi cho cây phát triển cân đối, tập trung dinh dưỡng nuôi quả góp phần nâng cao năng suất và chất lượng quả đạt tối ưu (Hoang & ctv., 2006). Vì vậy, nghiên cứu ảnh hưởng của tuổi cây con và số lá trên thân chính đến sinh trưởng và năng suất giống dưa vàng Kim Hoàng Hậu trồng trong nhà màng có ý nghĩa thực tiễn trong sản xuất, góp phần bổ sung hoàn thiện quy trình kỹ thuật và nâng cao năng suất và chất lượng quả dưa tại các vùng sản xuất.

Thí nghiệm được thực hiện trên giống dưa vàng Kim Hoàng Hậu F1 trong nhà màng nilon, sử dụng các loại phân bón và vi lượng cần thiết. Thí nghiệm gồm 2 yếu tố: tuổi cây con (chưa có lá thật, có 1 lá thật và có 2 lá thật) và số lá trên thân chính khi bấm ngọn (24, 28 và 32 lá). Thí nghiệm bố trí theo kiểu lô chính – lô phụ với 9 công thức, 3 lần lặp lại trên diện tích 270 m², các biện pháp chăm sóc được áp dụng đồng đều giữa các nghiệm thức.

Tuổi cây con ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển giai đoạn đầu của cây dưa vàng Kim Hoàng Hậu, trồng cây khi chưa có lá thật thì thời gian từ trồng đến ra hoa đực, ra hoa cái và đậu quả muộn nhất lần lượt 17, 23, 34 ngày ở vụ xuân hè và ở vụ hè thu là 15, 22, 32 ngày. Công thức trồng khi cây chưa có lá thật và để 32 lá trên thân chính thì thời gian từ trồng đến bấm ngọn và quả chín là dài nhất lần lượt là 47 và 80 ngày ở vụ xuân hè, ở vụ hè thu là 44 và 74 ngày. Công thức trồng khi cây có 1 lá thật và để 28 lá (T2L2) có năng suất và độ brix cao nhất lần lượt đạt 37,8 tấn/ha và độ brix 12% ở vụ xuân hè, vụ hè thu đạt 36,2 tấn/ha và độ brix 11,6%. Công thức trồng cây có 1 lá thật và để 28 lá trên thân chính thì cây dưa vàng Kim Hoàng Hậu trồng trong nhà màng và điều kiện tương tự cho năng suất và độ brix cao nhất.