Việc sử dụng kháng sinh thường xuyên trong chăn nuôi nhằm kích thích sinh trưởng và phòng bệnh đã dẫn đến sự xuất hiện và lan rộng của nhiều chủng vi khuẩn kháng thuốc, gây khó khăn trong điều trị và làm tăng thiệt hại kinh tế. Một số vi khuẩn gây bệnh phổ biến trên vật nuôi như Salmonella Typhimurium, Salmonella Gallinarum, Escherichia coli K88, Staphylococcus aureus và Clostridium perfringens đã được ghi nhận có khả năng kháng nhiều loại kháng sinh. Trước thực trạng đó, việc sử dụng các chế phẩm sinh học, đặc biệt là vi khuẩn lactic, đang trở thành xu hướng quan trọng trong chăn nuôi hiện đại nhằm thay thế kháng sinh, góp phần kiểm soát mầm bệnh và nâng cao sức khỏe vật nuôi.

Vi khuẩn lactic là nhóm vi khuẩn Gram dương, không sinh bào tử, có khả năng sản sinh acid lactic và các hợp chất kháng khuẩn như bacteriocin. Những hợp chất này có tác dụng ức chế sự phát triển của nhiều vi khuẩn gây bệnh. Ngoài ra, LAB còn có khả năng thích nghi tốt trong môi trường đường tiêu hóa, tăng cường hệ miễn dịch và cải thiện cân bằng hệ vi sinh đường ruột của vật nuôi. Các chi vi khuẩn lactic phổ biến như Lactobacillus và Pediococcus đã được chứng minh có tiềm năng ứng dụng cao trong sản xuất chế phẩm probiotic.

Tổng cộng 33 chủng LAB đã được phân lập từ 100 mẫu ruột gà và ruột lợn. Trong đó, 5 chủng phân lập thể hiện hoạt tính đối kháng mạnh nhất với 5 mầm bệnh được kiểm tra (S. Typhimurium, S. Gallinarum, E. coli K88, S. aureus và C. perfringens) được xác định thuộc các loài Pediococcus pentosaceus, Levilactobacillus brevis, Lactiplantibacillus plantarum dựa trên kỹ thuật khối phổ MALDI TOF. Các chủng LAB được lựa chọn không gây dung huyết, không sản sinh enzyme DNase, có tính đề kháng cao với acid và muối mật. Tỷ lệ tự kết dính của các chủng LAB phân lập đều trên 40% và mức độ đồng kết dính của chúng với các mầm bệnh dao động trong khoảng 24,39% đến 45,17%. Đặc biệt, tất cả các chủng LAB phân lập đều được xác định là các chủng đa kháng, với tỷ lệ kháng cao nhất đối với ampicillin, erythromycin và tetracycline.

Nhìn chung, 5 chủng vi khuẩn lactic được tuyển chọn trong nghiên cứu này cho thấy tiềm năng lớn trong việc phát triển các chế phẩm probiotic nhằm phòng bệnh và nâng cao sức khỏe vật nuôi. Kết quả nghiên cứu góp phần tạo cơ sở khoa học cho việc ứng dụng vi khuẩn lactic bản địa trong sản xuất chế phẩm sinh học, hướng tới phát triển ngành chăn nuôi an toàn, bền vững và giảm phụ thuộc vào kháng sinh tại Việt Nam.