Canxi là nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu đối với cây lạc, đặc biệt quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển quả. Thiếu canxi có thể làm tăng tỷ lệ quả lép, giảm khả năng tích lũy chất khô và dẫn đến giảm năng suất. Trong khi đó, vỏ trứng là nguồn cung cấp canxi tự nhiên dồi dào, chiếm tới khoảng 95% canxi cacbonat, đồng thời chứa nhiều nguyên tố dinh dưỡng quan trọng như magie, kali, sắt, phốt pho và các hợp chất hữu cơ có lợi. Việc sử dụng bột vỏ trứng không chỉ góp phần bổ sung dinh dưỡng cho cây mà còn giúp cải thiện độ pH, nâng cao chất lượng đất và tận dụng hiệu quả nguồn phụ phẩm sinh học, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững.
Bên cạnh dinh dưỡng, kỹ thuật che phủ cũng là một biện pháp canh tác quan trọng giúp nâng cao năng suất cây trồng. Che phủ nilon giúp tăng nhiệt độ và độ ẩm đất, hạn chế cỏ dại, thúc đẩy quá trình sinh trưởng và phát triển của cây, đặc biệt trong điều kiện vụ Xuân khi nhiệt độ còn thấp. Nhiều nghiên cứu trước đây đã khẳng định che phủ nilon có thể giúp cây lạc sinh trưởng tốt hơn, rút ngắn thời gian sinh trưởng và tăng năng suất đáng kể so với điều kiện không che phủ.
Thí nghiệm được tiến hành trên giống lạc MD7 – giống có đặc điểm sinh trưởng khỏe, dạng cây đứng, thời gian sinh trưởng vụ Xuân từ 120–125 ngày, khối lượng hạt lớn, tỷ lệ nhân cao và năng suất đạt từ 3,0–3,5 tấn/ha. Thí nghiệm được bố trí theo kiểu ô chính – ô phụ (Split-plot design) với 3 lần lặp lại, gồm hai nhân tố: lượng bón bột vỏ trứng (200, 300 và 400 kg/ha) và điều kiện che phủ (che phủ nilon và không che phủ.
Số liệu thu thập được phân tích và xử lý thống kê theo phương pháp phân tích phương sai (ANOVA) và so sánh sự sai khác giữa các giá trị trung bình bìng giá trị sai khác nhỏ nhất có ý nghia (LSD) ở mức P <0,05 bằng chương trình IRRISTAT 5.0.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong điều kiện được che phủ nilon, các chỉ tiêu sinh trưởng và năng suất của giống lạc MD7 đạt giá trị cao hơn so với trong điều kiện không được che phủ. So sánh giữa các lượng bón bột vỏ trứng, kết quả cho thấy lượng bón 300 kg/ha cho các chỉ tiêu sinh trưởng và năng suất của các giống lạc MD7 đạt giá trị cao nhất ngoại trừ chiều cao cây.
Trong điều kiện được che phủ nilon, các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều cao cây, số lá/thân chính, diện tích lá, chỉ số' diện tích lá, khả năng tích lũy sinh khối, cũng như các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất như tổng số quả/cây, tỷ lệ quả chắc, khối lượng 100 quả, khối lượng 100 hạt, tỷ lệ nhân, năng suất cá thể, năng suất lý thuyết, năng suất thực thu của giống lạc MD7 đạt giá trị cao hơn so với điều kiện không được che phủ. Lượng bón 300 kg/ha cho các chỉ tiêu sinh trưởng cũng như các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất đạt giá trị cao nhất. Nghiên cứu cũng đã xác định được lượng bón bột vỏ trứng 300 kg/ha trong điều kiện được che phủ nilon là phù hợp để giống lạc MD7 sinh trưởng, phát triển và cho năng suất cá thể (16,10 quả/cây), năng suất lý thuyết (4,83 tấn/ha) năng suất thực thu (3,32 tấn/ha) đạt giá trị cao nhất trong vụ Xuân tại Phú Xuyên, Hà Nội.
Kết quả nghiên cứu khẳng định việc sử dụng bột vỏ trứng với lượng bón phù hợp kết hợp che phủ nilon là giải pháp kỹ thuật hiệu quả, góp phần nâng cao sinh trưởng và năng suất giống lạc MD7 trong vụ Xuân. Đồng thời, nghiên cứu cũng mở ra hướng ứng dụng nguồn phụ phẩm vỏ trứng trong sản xuất nông nghiệp theo hướng tuần hoàn, thân thiện môi trường và bền vững, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người sản xuất. |