Ảnh minh họa: Internet

Củ Đảng sâm có tác dụng lợi tiểu, nhuận tràng, làm long đờm. Đảng sâm còn được dùng trong những bệnh về da như ghẻ, dùng trong bệnh sỏi thận, giải độc cho gan. Đảng sâm có tác dụng chống mệt mỏi và tăng cường sự thích nghi của cơ thể đối với môi trường nhiệt độ cao. Hiện nay, cây Đảng sâm trong tự nhiên đang ngày càng bị cạn kiệt, vì vậy việc bảo tồn và nhân giống là rất cấp bách. Trong nghiên cứu này tác giả trình bày về ảnh hưởng của một số chất đến khả năng sinh trưởng của cây Đảng sâm in vitro.

Kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào thực vật là một trong những kỹ thuật rất quan trọng của Công nghệ sinh học thực vật. Những thành tựu của kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào thực vật đạt được đã chứng tỏ khả năng ứng dụng hiệu quả trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là nhân nhanh và bảo tồn các loài cây thuốc quý có giá trị kinh tế cao.

Mặc dù có nguồn tài nguyên thực vật phong phú, đa dạng và kinh nghiệm sử dụng dược liệu làm thuốc của nhân dân ta đã có từ thời xa xưa, nhưng nguồn tài nguyên đó đang ngày càng suy giảm nghiêm trọng, đa số các cây thuốc quý hiếm đang có nguy cơ tuyệt chủng. Nguyên nhân là do sự khai thác một cách ồ ạt, không có kế hoạch và chưa chú ý đến việc tái sinh, bảo vệ rừng làm nguồn cây thuốc Việt Nam bị tàn phá nhanh và cạn kiệt.

Đảng Sâm là một vị thuốc có rất nhiều công dụng chữa bệnh và phòng bệnh, giúp cơ thể khỏe mạnh và đề kháng tốt. Đông y coi Đảng Sâm là nhân sâm của người nghèo vì có mọi công dụng của nhân sâm nhưng lại rẻ tiền hơn. Đảng sâm có tác dụng hạ huyết áp, tăng cường miễn dịch của cơ thể, có tác dụng kháng viêm, giảm ho, kháng khuẩn. Đối với hệ thống máu, Đảng sâm có tác dụng làm tăng số lượng hồng cầu, làm giảm số lượng bạch cầu, làm tăng nhanh máu đông khô mà không có tác dụng tán huyết. Thành phần có trong rễ cây Đảng sâm là đường khử, axit amin, chất béo và saponin, loại saponin chủ yếu là saponin triterpenoid. Rễ cây Đảng sâm dùng chữa đau răng, đau bụng, cảm mạo, bệnh gan, cao huyết áp, tiểu đường.

Vì thế việc dùng Đảng sâm trở nên phổ biến rộng rãi, đáp ứng được nhu cầu sử dụng gần như không giới hạn trong y học dân tộc. Tuy nhiên, nạn tàn phá rừng làm nương rẫy quá mức trong tự nhiên khiến cho vùng phân bố của cây Đảng sâm bị thu hẹp nhanh chóng, có nguy cơ cạn kiệt. Vì vậy, việc bảo tồn cây Đảng sâm là rất cấp bách hiện nay. Xuất phát từ những lý do trên, bài báo này trình bày kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của một số chất bổ sung đến khả năng sinh trưởng của cây Đảng sâm Codonopsis javanica (Blume) Hook.f. in vitro.

Trong nuôi cấy cây Đảng sâm in vitro Môi trường MS cơ bản + agar 9,0 g/l + BAP 0,6 mg/l + IBA 0,6 mg/l bổ sung 30 g/l đường sucrose là tốt nhất cho sự phát sinh chồi, sinh trưởng và phát triển chồi cây Đảng sâm in vitro. Môi trường MS cơ bản + agar 9,0 g/l +BAP 0,6 mg/l + IBA 0,6 mg/l bổ sung nước dừa 100 ml/l là tốt nhất cho sự sinh trưởng và phát triển rễ cây Đảng sâm in vitro. Môi trường MS cơ bản bổ sung phối hợp sucrose 30 g/l + agar 9,0 g/l + than hoạt tính 1 g/l + nước dừa 100 ml/l cho khả năng sinh trưởng và phát triển của cây Đảng sâm tốt hơn so với đối chứng nhưng không cao hơn so với công thức bổ sung riêng rẽ.