Stress oxy hóa là sự mất cân bằng giữa việc sản xuất các gốc tự do và hoạt động của các chất chống oxy hóa trong cơ thể. Stress oxy hóa là nguyên nhân của nhiều loại bệnh tật nguy hiểm như ung thư, rối loạn thần kinh, tăng huyết áp, rối loạn hô hấp, xơ vữa động mạch, viêm loét dạ dày, thoái hóa khớp. Hiện nay, có nhiều nghiên cứu sử dụng dịch chiết thực vật như là chất chống oxy hóa tự nhiên như: dịch chiết cây Cỏ tranh; lá bầu đất; cây Môn ngứa; lá Đinh lăng; rễ Me keo; lá Bình bát nước. Hợp chất sinh học thứ cấp được tìm thấy trong các loài thực vật là nguồn dược liệu quý có tác dụng phòng và chữa bệnh. Flavonoid là một nhóm các hợp chất phenolic có hoạt tính chống oxy hóa có trong các loại thực phẩm đặc biệt là trái cây và rau quả với tác dụng giảm nguy cơ mắc các bệnh mãn tính. Anthocyanin là hợp chất màu tự nhiên có tác dụng chống ung thư, ngăn ngừa bệnh tim mạch và xơ vữa động mạch, bệnh đái tháo đường, phòng ngừa các bệnh do tác nhân oxy hóa gây nên.
Cây hoa đậu biếc (Clitoria ternatean) là loài cây thân thảo sống lâu năm, thuộc họ đậu và phát triển tốt trong đất ẩm, trung tính. Hoa đậu biếc có hai loại đơn và kép, hoa có màu xanh tím hoặc xanh lam đậm đôi khi còn có màu trắng. Trong hoa đậu biếc có chứa các hợp chất thực vật thứ cấp như flavonoid, alkaloid, tannin, terpenoid, glycoside, phenolic acid và anthocyanin.
Cao chiết hoa đậu biếc (Clitoria ternatea) thu được bằng cách trích ly trong 2 loại dung môi là ethanol 60% và methanol 50%; các cao phân đoạn được rửa giải bằng hệ dung môi hexane: ethyl acetate có độ phân cực tăng dần.
Kết quả nghiên cứu đã xác định được hiệu suất trích ly cao tổng ethanol lớn hơn so với cao tổng methanol lần lượt là 17,01% và 15,22%, so sánh với nguyên liệu. Hàm lượng flavonoid tổng trong phân đoạn 2 cao chiết methanol là 621,43 ± 2,33mg QE/g cao chiết và anthocyanin tổng trong phân đoạn 3 cao chiết ethanol là 119,58 ± 1,19 mg/g cao chiết là lớn nhất. Hoạt tính chống oxy hóa của các cao chiết phân đoạn hoa đậu biếc được khảo sát thông qua khả năng khử H2O2 và gốc tự do DPPH. Trong đó, giá trị IC50 cao phân đoạn 3 methanol là 166,29 ± 2,53 µg/ml, có khả năng khử H2O2 mạnh hơn so với axit ascorbic là 176,23 ± 3,21 µg/ml; giá trị IC50 của cao phân đoạn 2 và 3 methanol lần lượt là 589,27 ± 4,09 µg/ml và 412,34 ± 2,91 µg/ml đều khả năng khử DPPH mạnh hơn so với axit ascorbic là 656,23 ± 3,44 µg/ml.
Như vậy, cao phân đoạn 3 với dung dung môi rửa giải ethyl acetate là thích hợp để tách chiết các hợp chất thực vật từ hoa đậu biếc có khả năng chống oxy hóa mạnh nhất. Sản phẩm cao chiết hoa đậu có thể sử dụng trong các chế độ ăn kiêng với khả năng làm giảm stress oxy hóa.
|