Khổ sâm bắc là một dược liệu quý được sử dụng lâu đời, có nguồn gốc từ Trung Quốc, trong đó có chứa thành phần alkaloid với nhiều tác dụng sinh học đáng chú ý đã được chứng minh và ứng dụng trong điều trị như chống loạn nhịp, trị hen, chống viêm loét, chống ung thư, ức chế sự nhân lên của virus HBV, giảm sự phá hủy tế bào gan và bảo vệ gan chống lại xơ hóa.
|
Cây khổ sâm. Nguồn: Internet
Để tăng tác dụng của nhóm hoạt chất này, nhóm nghiên cứu của Phan Nguyễn Trường Thắng và cộng sự đã đề xuất tiến hành chiết cao định chuẩn giàu alkaloid từ rễ khổ sâm bắc (Sophora flavescens Ait.) với mục tiêu kiểm soát hàm lượng tổng ba alkaloid chính trong cây là matrin, oxymatrin, sophoridin; đồng thời đề xuất mức chất lượng cho cao chiết này.
Rễ khổ sâm bắc của Công ty Cổ phần sản xuất chế biến nông lâm sản Dược liệu sạch Đắk Nông, thu hái vào tháng 7/2017. Mẫu thực vật đã được định danh bằng kỹ thuật PCR bởi nhóm nghiên cứu, giám định tên khoa học là: Sophora flavescens Ait., họ Đậu – Fabaceae .
Nghiên cứu đã xây dựng được phương pháp chiết cao toàn phần sử dụng ethanol 70 % làm dung môi chiết từ mỗi 2 kg dược liệu thu được 553,8 g và 542,2 g cao toàn phần. Từ 280 g và 270 g cao toàn phần theo quy trình xây dựng thu được 50,9 g và 44,2 g cao định chuẩn alkaloid với độ ẩm lần lượt là 13,41 % và 15,58 %. Hàm lượng alkaloid trong cao định chuẩn gấp 3,87 lần so với cao toàn phần. Đã xây dựng và thẩm định phương pháp định tính, định lượng ba hoạt chất chính: matrin, sophoridin, oxymatrin trong cao toàn phần và cao giàu alkaloid bằng phương pháp HPLC đạt theo ICH về các chỉ tiêu tuyến tính, độ lặp, độ chính xác trung gian, độ đặc hiệu, độ đúng. Đã xây dựng tiêu chuẩn cơ sở cho cao định chuẩn giàu alkaloid với các chỉ tiêu định tính, định lượng, mất khối lượng do làm khô, tro toàn phần, cắn không tan trong nước, kim loại nặng, giới hạn nhiễm khuẩn. |