Chương trình OCOP không chỉ hướng đến việc phát triển các hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân vùng nông thôn. Hơn nữa, thông qua việc phát triển sản xuất tại khu vực nông thôn, chương trình OCOP góp phần thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động hợp lí, bảo vệ môi trường và bảo tồn những giá trị truyền thống tốt đẹp của nông thôn Việt Nam.

Tỉnh Bến Tre đã hoàn thành việc xây dựng và triển khai đề án phát triển chương trình Mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2018-2020 và định hướng đến năm 2030. Năm 2019, Bến Tre là 1 trong 12 tỉnh, thành thuộc diện chỉ đạo điểm của Trung ương về chương trình OCOP, với 45 sản phẩm đạt 3 sao trở lên. Mục tiêu đến hết năm 2020 sẽ đạt 80 sản phẩm 3 sao trở lên, trong đó sẽ có sản phẩm đạt 5 sao. (People's Committee of Ben Tre Province, 2018). Huyện Giồng Trôm nói chung và xã Lương Hòa nói riêng đều có vị trí tiềm năng lớn về các nguồn lực tự nhiên, kinh tế - xã hội để phát triển chương trình OCOP, thế nhưng tình hình hiện tại vẫn còn tồn đọng nhiều vấn đề. Về tình hình thực hiện chương trình tại xã Lương Hòa, theo chúng tôi, chính quyền địa phương chưa thể tạo được niềm tin trong nhân dân, chưa có chiến lược phù hợp tuyên truyền, vận động cộng đồng nhân dân; vì vậy, chưa thể xây dựng được kế hoạch phát triển, đánh giá và nâng cao thứ hạng. Như vậy, chương trình OCOP đòi hỏi sự thay đổi về truyền thống sản xuất lạc hậu; phát huy tinh thần tự lực, tự cường, dám nghĩ dám làm, ủng hộ ý tưởng khởi nghiệp của người dân, hướng người dân chủ động bước vào thời kì kinh tế thị trường, góp phần xây dựng nông thôn mới. Chính vì vậy, việc xác định mức độ nhận biết của người dân địa phương về chương trình OCOP sẽ là cơ sở quan trọng để chính quyền các cấp và xã Lương Hòa có nhận định tổng quan cũng như thu thập ý kiến đóng góp của nhân dân địa phương. Từ đó đề ra các chiến lược, chính sách phù hợp, đảm bảo quá trình đóng góp của  nhân dân được tiến hành đồng loạt ở các hộ gia đình; các sản phẩm đảm bảo đạt tiêu chuẩn, có khả năng tăng thứ hạng, đáp ứng các mục tiêu đã đề ra.

Sự chủ động tham gia của người dân là yếu tố then chốt góp phần nhanh chóng hoàn thành mục tiêu Chương trình  Mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2018-2020. Do đó nhóm tác giả Huỳnh Phẩm Dũng Phát, Nguyễn Thị Lan Anh ( Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh) đã tiến hành khảo sát mức độ nhận biết của người dân về Chương trình Mỗi xã một sản phẩm tại xã Lương Hòa (huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre), nhằm đưa ra những khuyến nghị và đề xuất giải pháp để thực hiện hiệu quả mục tiêu chương trình OCOP. 150 phiếu khảo sát được sử dụng trong quá trình phân tích (gồm 5 đối tượng: nông dân, công nhân, buôn bán, kinh doanh, hưu trí), đánh giá thang đo tin cậy hệ số Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và hồi quy tuyến tính. Kết quả nghiên cứu cho thấy người dân trên địa bàn xã chưa thực sự nhận biết rõ ràng về nội dung cũng như tầm quan trọng của chương trình OCOP. Giải pháp tối ưu được khuyến nghị là địa phương cần phải thay đổi tập quán sản xuất manh mún, khơi dậy khả năng sáng tạo khởi nghiệp, hướng người dân vào nền kinh tế thị trường, đem đến sự phát triển bền vững của khu vực nông thôn

Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Khoa học Trường ĐHSP TPHCM. Tập 18, Số 4 (2021): 718-730.