Trong công tác phòng chống sốt rét, ngoài các hoạt động giám sát, chẩn đoán, điều trị, phòng bệnh còn có việc phát hiện và quản lý ca bệnh, ổ bệnh. Đối với hoạt động phát hiện ca bệnh sốt rét, có 2 biện pháp là phát hiện ca bệnh chủ động (ACD: Active Case Detection) và phát hiện ca bệnh thụ động (PCD: Passive Case Detection). Hiện nay, do vấn đề tổ chức, nhân lực, do đầu tư kinh phí và vấn đề quy định sử dụng ngân sách tại đa số các địa phương chỉ thực hiện biện pháp PCD, còn biện pháp ACD chủ yếu thực hiện khi có biến động đe dọa dịch, nghiên cứu khoa học hay vì lý do khác. Qua đó để đánh giá hiệu quả, tình trạng nhiễm bệnh thực tế và cảnh báo tình hình, Viện Sốt rét – KST – CT TP. Hồ Chí Minh đã thực hiện cuộc điều tra tại bệnh viện huyện Bù Gia Mập, các trạm y tế xã và tại cộng đồng của các xã Đăk Ơ, Phú Nghĩa và xã Bù Gia Mập, huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước.

Nghiên cứu nhằm mục tiêu đánh giá thực trạng sốt rét tại xã Đăk Ơ, Phú Nghĩa và Bù Gia Mập, huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước.

Chọn tất cả bệnh nhân nhiễm KST sốt rét từ báo cáo lưu của chương trình Phòng chống sốt rét tại TYT xã Đak Ơ, Phú Nghĩa, xã Bù Gia Mập và bệnh viện huyện, huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước từ tháng 1-4/2018. Tất cả người dân đang sinh sống và làm việc tại xã Đak Ơ, Phú Nghĩa và xã Bù Gia Mập, huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước vào thời điểm tiến hành nghiên cứu là tháng 4/2018. Nghiên cứu điều tra được 1.039 người. Phỏng vấn đối tượng nghiên cứu theo bộ câu hỏi được soạn sẵn và thu thập mẫu máu làm tiêu bản nhuộm giêm sa soi kính hiển vi, test chẩn đoán nhanh (RDTs). Số liệu được mã hóa và nhập bằng phần mềm Epidata 3.1 và phân tích bằng phần mềm Stata 12.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ người dân mắc sốt rét được phát hiện tại trạm y tế bằng kính hiển vi là 3,46 ca/1.000 dân/tháng, RDTs là 3,10 ca/1.000 dân/tháng. Tại bệnh viện huyện Bù Gia Mập, người dân mắc sốt rét được phát hiện bằng kính hiển vi 0,61 ca/1.000 dân/tháng, RDTs là 0,44 ca/1.000 dân/tháng. Kết quả điều tra tại cộng đồng, tỷ lệ nhiễm KST sốt rét được phát hiện bằng kính hiển vi (1,54%), RDTs (0,96%). Có mối liên quan giữa nhiễm KST sốt rét được phát hiện ACD với giới tính, giao lưu biên giới, tiền sử đã từng mắc sốt rét, sốt rét lâm sàng. Tăng cường công tác giám sát dịch tễ, quản lý đối tượng nguy cơ cao và dân di biến động. Chủ động phát hiện ca bệnh, quản lý, điều trị sớm theo quy định.