Sốt rét là một bệnh truyền nhiễm lưu hành ở Việt Nam trong thời gian dài. Hiện nay, khu vực miền Trung - Tây Nguyên là nơi lưu hành sốt rét nặng tại Việt Nam. Bệnh phổ biến ở người dân tộc thiểu số, thường xuyên có các hoạt động đi rừng/ngủ rẫy và giao lưu biên giới với Lào và Cam-pu-chia. Việc ứng dụng hệ thống thông tin địa lý GIS vào quản lý ca bệnh là một biện pháp can thiệp cấp thiết nhằm xác định được những khu vực nghi ngờ mắc sốt rét cao, giúp cho ngành Y tế có được những can thiệp chính xác và hiệu quả, làm giảm tỷ lệ mắc sốt rét của người dân, không để dịch sốt rét xảy ra cũng như tử vong do sốt rét. Vì vậy việc xây dựng bản đồ phân bố bệnh nhân sốt rét bằng kỹ thuật GIS là cần thiết và được xây dựng dựa trên mô tả một số đặc điểm dịch tễ học của bệnh nhân sốt rét trên bản đồ.

Nghiên cứu nhằm mục tiêu nghiên cứu Khảo sát một số đặc điểm dịch tễ học của Bệnh nhân sốt rét (BNSR) tại huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai. Xác định vị trí ca bệnh sốt rét bằng kỹ thuật GIS tại huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai.

Nghiên cứu bệnh nhân sốt rét tại huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai từ tháng 1/2017-tháng 10/2017. Cắt ngang mô tả, kết hợp với kỹ thuật GIS nhằm mô tả các đặc điểm BNSR trên bản đồ. Hồi cứu tất cả BNSR trên địa bàn huyện Krông Pa từ năm 2016 đến thời điểm nghiên cứu. Kỹ thuật nghiên cứu và thu thập số liệu Hồi cứu sốliệu BNSRdựa vào phiếu đã soạn sẵn. Phỏng vấn trực tiếp: BNSR sẽ được phỏng vấn trực tiếp các yếu tố dịch tễ liên quan thông qua biểu mẫu đã soạn sẵn. Định vị GIS: Sử dụng thiết bị di động cầm tay đã cài đặt sẵn ứng dụng định vị ODK. Phương pháp sử lý số liệu Sử dụng phần mền Excel 2010 để phân tích và sử lý số liệu.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, điều tra và phân tích 111 bệnh nhân sốt rét, hầu hết bệnh nhân sốt rét (BNSR) ở nhóm đối tượng >15 tuổi (chiếm 88,29%), nam mắc sốt rét cao hơn nữ với 86,49%, người Jrai mắc sốt rét là chủ yếu (chiếm 90,99%), đa số làm nương, rẫy (93,69%). BNSR thường đi lao động xa nhà (73,87%) với khoảng cách trung bình giữa 2 nơi là 30km (xa nhất 120km), 72,07% BNSR thường xuyên ngủ lại tại rẫy, trung bình từ 9-10 ngày, một số trường hợp ngủ lại 2 tháng. Vị trí nhà ở của BNSR tại Krông Pa trên bản đồ GIS được bố trí dọc theo 2 bên bờ sông Pa. Tuy nhiên hình ảnh vệ tinh nơi nghi ngờ mắc sốt rét lại cho thấy, hầu hết bệnh nhân mắc sốt rét tập trung tại 3 điểm: rừng bảo tồn thiên nhiên Ea Sô, rừng đầu nguồn và khu vực thủy điện Ia Mlah. Phân tích một số yếu tố dịch tễ học, xây dựng được bản đồ phân bố bệnh nhân sốt rét tại những vùng trọng điểm sốt rét cũng như nơi có địa hình phức tạp là hết sức quan trọng, giúp nhà quản lý sốt rét đưa ra những giải pháp phù hợp, kịp thời, đúng địa điểm nhằm hạn chế sốt rét gia tăng.