Ảnh minh họa: Internet

Tỉ lệ mắc tăng huyết áp (THA) ngày càng tăng và dự kiến sẽ tác động đến 1,5 tỉ người khoảng 1/3 dân số thế giới vào năm 2025. Tại Việt Nam theo điều tra 2005 thì tỉ lệ THA là 20,7% và tiền THA lên đến 41,8%. Tổng chi phí điều trị cho THA bao gồm chi phí trực tiếp (điều trị THA và liên quan điều kiện y học) và chi phí gián tiếp (mất khả năng lao động và chất lượng sống) ước tính khoảng 4 ngàn tỉ USD trên toàn cầu. THA mạn tính là nguyên nhân phổ biến nhất gây rối loạn chức năng tâm trương (RLCNTTr) và suy tim tâm trương. Nó dẫn đến phì đại thất trái và tăng thành phần mô liên kết, cả 2 yếu tố này góp phần làm giảm độ chun giãn của tim. Siêu âm Doppler tim được xem như công cụ tốt nhất cho chẩn đoán sớm RLCNTTr với tất cả bệnh nhân THA. Ngày nay đánh giá một cách chính xác RLCNTTr không xâm nhập có ý nghĩa quan trọng trong điều trị và tiên lượng nhưng vẫn còn là thách thức với các nhà tim mạch học. Gần đây là siêu âm màu MMode qua dòng van hai lá đã cung cấp thêm thông tin về chức năng tâm trương thất trái cụ thể là vận tốc lan truyền màu M-mode.

Vận tốc lan truyền màu qua van 2 lá phụ thuộc nhiều vào tốc độ giãn của thất trái và nó đã trở thành một công cụ quan trọng trong nghiên cứu RLCNTTr. Lemmon đã đề cập tác động của chậm khả năng giãn đã làm giảm vận tốc lan truyền đổ đầy sớm và nó giảm càng nhiều khi độ cứng thất trái càng tăng. Ngoài ra thông số này có thể được sử dụng trong RLCNTTr để ước tính khả năng giãn của thất trái mà không phụ thuộc vào tiền gánh và có thể dùng để phân biệt giữa chức năng tâm trương bình thường và giai đoạn giả bình thường [10]. Nghiên cứu của chúng tôi về Vp thì kết quả trung bình là 63,34 ± 28,22 cm/s, có sự giảm Vp giữa nhóm THA không phì đại thất trái và có phì đại thất trái từ 64,29 ± 29,08 cm/s xuống còn 62,68 ± 28,08 cm/s tuy vậy không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê của 2 nhóm này về Vp, kết quả này cũng tương đương với nghiên cứu của Aleksandr Rovner năm 2006.

Nên ứng dụng đo vận tốc lan truyền M-mode màu (Vp) như một thông số siêu âm Doppler tim bổ sung cho các thông số siêu âm tim kinh điển để phát hiện những biến đổi chức năng tâm trương thất trái ở bệnh nhân THA. Thông số này có ích nhận diện giảm chức năng tâm trương độ 2 trở lên.