Ảnh minh họa: Internet

Nhân loại chúng ta đã trải qua ba cuộc cách mạng công nghiệp. Mỗi cuộc cách mạng đều đặc trưng bằng nhiều sự thay đổi về bản chất của sản xuất và sự thay đổi này được tạo ra bởi các đột phá của khoa học và công nghệ. Từ nửa cuối thế kỉ XVIII cho đến nay con người đã không còn lao động sản xuất bằng tay chân mà đã chuyển từ sản xuất thủ công đơn lẻ sang sản xuất hàng loạt bằng máy móc với năng lượng hơi nước rồi đến điện, đó là nhờ thành tựu của ba cuộc cách mạng công nghiệp.

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã bắt đầu bùng nổ vài năm gần đây, từ khóa “Công nghiệp 4.0” bắt đầu nổi lên xuất phát từ một báo cáo của chính phủ Đức đề cập đến cụm từ này nhằm đề cập tới chiến lược công nghệ cao, điện toán hóa ngành sản xuất mà không cần sự tham gia của con người. Đây được gọi là cuộc cách mạng số, thông qua các công nghệ như Internet vạn vật (Internet of Things-IoT), trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence), thực tế ảo (Virtual Reality), tương tác thực tại ảo (Augmented Reality), dịch vụ mạng xã hội (Social Networking Service), điện toán đám mây (Cloud Computing), di động (Mobile), phân tích dữ liệu lớn (SMAC)…, để chuyển hóa toàn bộ thế giới thực thành thế giới số. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư tác động mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, với sự xuất hiện của “máy thông minh” tích hợp trí tuệ nhân tạo diễn ra trên cả ba lĩnh vực: Công nghệ sinh học, kỹ thuật số và vật lý, mang lại nhiều ứng dụng rất lớn trong sự vận động, sản xuất và tăng cường tính sáng tạo của con người. Có thể nói rằng, từ tiền đề của cách mạng công nghiệp lần thứ ba, cuộc cách mạng công nghệ lần thứ tư này là sự kết hợp của các ngành công nghệ lại với nhau, làm mờ ranh giới giữa các ngành sinh học, vật lý và kỹ thuật số, hứa hẹn sẽ mang đến kỷ nguyên rực rỡ cho lịch sử loài người.

Trong những năm gần đây, hạ tầng công nghệ thông tin nói chung và hạ tầng phục vụ cho Logistics ngày càng được cải thiện, có chuyển biến lớn về qui mô và công nghệ. Tuy nhiên dưới sự xuất hiện các doanh nghiệp Logistics đa quốc gia từ rất sớm như DHL, FedEx, UPS, Maersk với các dịch vụ được cung cấp ở mức 3PL, 4PL, thậm chí 5PL đã chiếm tỷ trọng đáng kể thị phần Logistics trong nước. Các hoạt động Logistics Việt Nam hiện nay đang tập trung vào giao nhận, vận tải nội địa, khai thác cảng biển và cảng hàng không, lưu kho bãi, quản lý hàng hóa và vận tải quốc tế. Các hoạt động Logistics đang được các doanh nghiệp trên thuê ngoài từ mức ít nhất đến mức cao nhất là: Logistics ngược, hóa đơn, xử lý đơn hàng, quản lý lưu kho, hoàn thành sản phẩm theo yêu cầu, vận tải quốc tế, kho bãi, hệ thống thông tin, cước phí giao nhận hàng hóa và cao nhất là vận tải nội địa.

Về tình hình ứng dụng công nghệ cho hoạt động Logistics trong doanh nghiệp: Các công nghệ thường được sử dụng chỉ ở mức cơ bản như: Điện thoại, tin nhắn, thư điện tử/fax, website, mạng nội bộ, mã số mã vạch. Dưới tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và xu thế toàn cầu hóa, các doanh nghiệp trong lĩnh vực Logistics đứng trước những cơ hội và thách thức hết sức to lớn. Điều đó đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước với các chính sách minh bạch, đầu tư trọng điểm và các doanh nghiệp đóng vai trò tiên phong, đầu tàu trong việc áp dụng khoa học công nghệ, cải tiến hệ thống quản trị, nhằm từng bước lấy lại thị phần và tiến tới xây dựng ngành dịch vụ Logistics đủ sức cạnh tranh với các cường quốc về Logistics trên thế giới.