Trong những năm gần đây, nghề nuôi cá tra (Pangasianodon hypophthalmus) đã và đang có những đóng góp to lớn vào tỷ trọng xuất khẩu của ngành thủy sản Việt Nam nói chung và ở Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng. Tuy nhiên, sự tăng nhanh về diện tích nuôi và mức độ thâm canh hóa cá tra ngày càng cao là nguyên nhân dẫn đến nhiều loại bệnh truyền nhiễm thường xuyên xảy ra và gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho nghề nuôi cá tra công nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long. Những bệnh phổ biến xảy ra trên cá tra như: xuất huyết, phù mắt, trắng gan, trắng mang,… Đặc biệt, bệnh gan thận mủ do vi khuẩn Edwardsiella ictaluri là tác nhân chính gây bệnh trên cá tra đã làm tăng tỉ lệ chết của cá, chi phí điều trị và gây thiệt hại lớn cho người nuôi.

Việc sử dụng thuốc kháng sinh để kiểm soát mầm bệnh, nhất là đối với các mô hình nuôi thâm canh mật độ cao là rất phổ biến. Tuy nhiên, sử dụng quá nhiều loại thuốc kháng sinh trong phòng và trị bệnh trên thủy sản làm xuất hiện hiện tượng kháng thuốc kháng sinh ở các loài vi khuẩn trong thực tế là không thể tránh khỏi. Hiện nay, nhằm hạn chế việc sử dụng thuốc kháng sinh và đảm bảo an toàn thực phẩm, rất nhiều nhà khoa học đã quan tâm và tìm ra các giải pháp tích cực nhằm tăng cường sức đề kháng của vật nuôi. Sử dụng chất kích thích miễn dịch là một trong những giải pháp được nhiều người hướng đến bởi nhiều lợi ích mang lại của giải pháp này.

Chitosan là một chất có hoạt tính kháng ký sinh trùng, kháng khuẩn, có khả năng kích thích miễn dịch và tự phân hủy sinh học cao, không gây dị ứng, không gây độc hại cho người và vật nuôi và thường được sử dụng như nguồn dược liệu quý trong nuôi thủy sản.

Nghiên cứu bổ sung chitosan vào thức ăn cá tra nhằm đánh giá khả năng ảnh hưởng của chitosan lên một số chỉ tiêu miễn dịch không đặc hiệu của cá tra. Thí nghiệm được bố trí ngẫu nhiên với 4 nghiệm thức (0, 1, 5, 10 g/kg thức ăn), ba lần lặp lại. Tiến hành thu mẫu sau 2 và 4 tuần cho cá ăn thức ăn có bổ sung chitosan. Sau đó, tiến hành cảm nhiễm cá thí nghiệm với vi khuẩn Edwardsiella ictaluri. Hiệu quả của chitosan tác động lên đáp ứng miễn dịch của cá được đánh giá thông qua: (i) các chỉ tiêu huyết học và miễn dịch bao gồm mật độ tế bào hồng cầu, tổng bạch cầu, tế bào bạch cầu đơn nhân, bạch cầu trung tính, lympho và tiểu cầu; hoạt tính của lysozyme trong huyết thanh cá; (ii) tỉ lệ chết của cá sau khi cảm nhiễm với vi khuẩn E. ictaluri.
Kết quả nghiên cứu cho thấy chỉ tiêu huyết học hoạt tính lysozyme của cá ở các nghiệm thức được bổ sung chitosan tăng cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nghiệm thức đối chứng ở các lần thu mẫu. Sau khi cảm nhiễm với E. ictaluri, tỉ lệ chết của cá ở các nghiệm thức có bổ sung chitosan thấp hơn so với nghiệm thức đối chứng (60%), nghiệm thức bổ sung 1 g chitosan/kg thức ăn có tỉ lệ chết thấp nhất (40%). Kết quả nghiên cứu cho thấy bổ sung chitosan ở mức 1 g/kg thức ăn làm tăng khả năng đáp ứng miễn dịch cá tra và tăng khả năng kháng vi khuẩn ở cá.