Quá trình phát triển thương mại nhãn luôn gặp nhiều hạn chế do chất lượng trái sau thu hoạch suy giảm nhanh và tuổi thọ rất ngắn, khoảng vài ngày ở nhiệt độ phòng (25oC) (Paull & Chen, 1987). Nhãn thuộc loại trái không có đỉnh hô hấp và rất mẫn cảm với tổn thương lạnh, đối với một số giống nhãn đang được trồng phổ biến hiện nay (Tiêu da bò, Xuồng cơm vàng, nhãn E-Daw,…), vỏ trái bị biến màu dẫn đến bị sủng nước và hóa nâu, thịt trái nahxn bị mềm nhũn và nhiều nước sau quá trình bảo quản là một vấn đề nan giải (Wang, 1998).
Kết quả khảo sát của Nguyễn Thị Kiều và ctv. (2017a,b) cho thấy dòng nhãn mới phát hiện ở giồng nhãn Bạc Liêu rất có tiềm năng nhân rộng và phát triển, dòng nhãn cho năng suất cao, trái rất to, hình cầu dẹt khác lạ, trái có cơm dày, vị ngọt, thơm, giòn và ít nước phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Đặc biệt, phương pháp bảo quản đông lạnh nanh áp dụng được cho dòng nhãn mới này để tồn trữ thời gian dài tiêu thụ nội địa và xuất khẩu. Calcium là một dưỡng chất không di động, là thành phẩm cấu tạo vách tế bào, giúp cho vách tế bào và mô thực vật vững chắc, ổn định tính thẩm của màng và ngăn cản sự rò rỉ chất tan từ tế bào chất (Easterwood, 2002).
Để làm cơ sở cho việc hoạch định chiến lược phát triển nhãn đông lạnh xuất khẩu ở Việt Nam, nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định dạng và số lần phun Calcium giai đoạn tiền thu hoạch cho hiệu quả nâng cao khả năng bảo quản đông lạnh trái của dòng nhãn mới
Thí nghiệm được bố trí theo thừa số 2 nhân tố trong khối hoàn toàn ngẫu nhiên, có 9 nghiệm thức là tổ hợp của 2 nhân tố. Nhân tố A là dạng Calcium: Ca(NO3)2 (2%), CaCl2 (2,5%), đối chứng (phun nước). Nhân tố B là số lần phun: Phun 1 lần vào thời điểm 90 ngày sau khi đậu trái, phun 2 lần vào thời điểm 75 và 90 ngày sau khi đậu trái, phun 3 lần vào thời điểm 60, 75 và 90 ngày sau khi đậu trái. Gồm 5 lần lặp lại, mỗi lần lặp lại là một cây. Bảo quản đông lạnh trái nhãn theo phương pháp đông lạnh nhanh ở -450C trong 30 phút và tồn trữ ở -180C 30 ngày (rã đông theo phương pháp môi trường không khí sau 2 giờ phân tích mẫu).
Kết quả thí nghiệm cho thấy, cung cấp Calcium cho trái dạng CaCl2 (2,5%) 3 lần phun ở giai đoạn TTH đã cho hiệu quả cao trong việc nâng cao khả năng đông lạnh trái của dòng nhãn mới thông qua làm tăng hàm lượng Ca-pectate trong vỏ và thịt trái góp phần làm tăng chiều dày vỏ, độ cứng thịt trái và làm giảm sự rò rỉ ion qua màng tế bào, giúp ổn định và duy trì tốt chất lượng trái trong bảo quản đông lạnh nhưng không ảnh hưởng làm giảm năng suất trái. |