Bắc Trung Bộ là Vùng chịu ảnh hưởng không nhỏ của biến đổi khí hậu đặc biệt là khô hạn. Vì vậy việc ứng dụng những thành tựu khoa học công nghệ mới vào trong điều kiện sản xuất nông nghiệp là việc làm vô cùng quan trọng và cần thiết. Chính vì vậy ngoài việc ứng dụng công nghệ cao trong công tác chọn tạo và nhân giống thì hai yếu tố nước và dinh dưỡng là hai yếu tố rất quan trọng làm tăng năng suất cũng như nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp góp phần giúp cây trồng thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc tưới nước thông qua hệ thống tưới nhỏ giọt đã tiết kiệm được lượng nước tưới đồng thời kiểm soát tốt được dịch bệnh trong quá trình sản xuất nông nghiệp nói chung và trong sản xuất cây trồng cạn nói riêng (Trần Hùng và cs. 2013). Đặc biệt công nghệ này đã và đang được ứng dụng trong các nhà lưới có mái che cho một số cây trồng có giá trị như cà chua. dưa chuột, dưa lưới tại Vùng Bắc Trung Bộ.

Tuy nhiên, việc áp dụng kỹ thuật tưới tiết kiệm nước trong canh tác cây cà chua tại Vùng còn hạn chế. Có nhiều nguyên nhân như: (1) nông dân đã quen với cách tưới theo kinh nghiệm và cho rằng kỹ thuật tưới tiết kiệm không mang lại hiệu quả hơn so với cách tưới đang sử dụng; (2) thiếu các mô hình thử nghiệm đánh giá hiệu quả của mô hình tưới tiết kiệm nước tại địa phương. Chính vì vậy, vấn đề quan trọng trong việc nhân rộng áp dụng kỹ thuật tưới nhỏ giọt trong sản xuất cà chua trong nhà lưới cần cung cấp đầy đủ các thông tin đánh giá cũng như hiệu quả canh tác áp dụng kỹ thuật tưới này đến nông dân. Nghiên cứu này được thực hiện tại Trung tâm Thử nghiệm và Ươm tạo Công nghệ – Viện Nghiên cứu và Phát triển Vùng đặt tại xã Thạch Quảng huyện Thạch Thành tỉnh Thanh Hóa nhằm xác định được ảnh hưởng của lượng nước tưới đến sinh trưởng, năng suất và hiệu quả sử dụng nước của cây cà chua trong nhà lưới là cơ sở cho việc khuyến cáo áp dụng cho canh tác cà chua trong nhà lưới ở Vùng Bắc Trung Bộ góp phần làm giảm mức độ khai thác nguồn nước dưới đất và thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu đến canh tác nông nghiệp.

Thí nghiệm được tiến hành từ 11/2018 tới 4/2019, trong điều kiện nhà lưới có mái che tại huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Thí nghiệm gồm các công thức sau: tưới rãnh, tưới nhỏ giọt ở mức bằng 75%, 50% và 25% lượng nước so với tưới rãnh.

Kết quả cho thấy phương pháp tưới nhỏ giọt bằng 75% lượng nước so với tưới rãnh và năng suất đạt 88,13 tấn/ha, lãi thuần đạt 308,84 triệu đồng/ha và hiệu quả sử dụng nước là 14,7 kg/m³. Trong khi phương pháp tưới rãnh chỉ đạt 85,95 tấn/ha, hiệu quả sử dụng nước chỉ đạt 10,7 kg/m³. Tuy nhiên phương pháp tưới nhỏ giọt bằng 25% lượng nước so với tưới rãnh thì cho năng suất và hiệu quả sản xuất thấp hơn so với phương pháp tưới rãnh truyền thống. Như vậy phương pháp tưới nhỏ giọt ở mức bằng 75% lượng nước so với tưới rãnh truyền thống vừa giúp tiết kiệm nước, đồng thời cho năng suất và hiệu quả sản xuất cao nhất. Đề nghị huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa và các địa phương ở khu vực Bắc Trung bộ có điều kiện tự nhiên tương tự tỉnh Thanh Hóa khuyến cáo kỹ thuật tưới nhỏ giọt tiết kiệm nước cho nông dân sản xuất cà chua trên địa bàn.