Ảnh minh họa: Internet

Tía tô tên khoa học Perilla frutescens (L.) Britt, đã được sử dụng từ lâu trong dân gian không chỉ như một cây rau gia vị thường ngày mà còn được xem như một loại dược liệu quý với nhiều công dụng như: giải cảm, lợi tiểu, hỗ trợ tiêu hóa, tiêu đờm, giảm ho,…Bên cạnh đó, nhiều công trình nghiên cứu trên thế giới đã phân lập và chứng minh các tác dụng dược lý quan trọng của một số nhóm hợp chất trong dược liệu tía tô như: chống oxy hóa, kháng viêm, kháng ung thư,… Mỗi loại dược liệu có những đáp ứng rất khác nhau đối với những điều kiện ngoại cảnh khác nhau.

Kết quả khảo sát dược liệu lá tía tô thu hái ở 4 tỉnh thành cho thấy mặc dù thành phần hóa học của 4 mẫu tương đối giống nhau, nhưng hàm lượng của các nhóm hợp chất trong mẫu dược liệu tía tô ở mỗi nơi lại rất khác biệt: như mẫu Đồng Tháp và mẫu Hà Nội chứa nhiều flavonoid, proanthocyanidin trong khi mẫu Lâm Đồng chứa nhiều saponin, polyuronic,… Kết quả kiểm nghiệm dược liệu tía tô thu hái từ Hà Nội bằng phương pháp vi học.

Giữa cao toàn thân và cao ethyl acetat của 4 mẫu dược liệu thì cao ethyl acetat cho tác động chống oxy hóa tốt hơn, trong đó cao ethyl acetat của mẫu Hà Nội cho hoạt tính mạnh nhất trên mô hình thử ngiệm đánh bắt gốc tự do DPPH. Kết quả này cũng tương thích với kết quả định lượng polyphenol toàn phần bằng thuốc thử Folin  - Ciocalteu cho thấy hàm lượng polyphenol trong các cao ethyl acetat cao gấp nhiều lần so với cao toàn phần. Cao ethyl acetat của Đồng Tháp dù có hàm lượng polyphenol cao nhất trong các cao khảo sát nhưng hoạt tính chống oxy hóa lại thấp hơn so với cao ethyl acetat của Hà Nội, có thể do các thành phần polyphenol trong cao ethyl acetat của Đồng Tháp có hoạt tính kém dẫn đến tác dụng chống oxy hóa kém hơn so với thành phần polyphenol trong cao ethyl acetat của Hà Nội.

Đề tài đã khảo sát thành phần hóa học và hoạt tính chống oxy hóa của các cao chiết từ lá tía tô thu hái ở Lâm Đồng, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Tháp và Hà Nội. Bốn mẫu dược liệu không có sự khác biệt đáng kể về thành phần hóa học. Lá tía tô thu hái ở Hà Nội có hàm lượng polyphenol tương đối cao và thể hiện hoạt tính chống oxy hóa mạnh nhất trong các mẫu khảo sát.