Ảnh minh họa: sưu tầm

Đỗ trọng (Eucommia ulmoides Oliv., Eucommiaceae) là một dược liệu quý có tác dụng sinh học quan trọng như hỗ trợ điều trị tăng huyết áp, đau nhức lưng, đau nhức khớp gối, động thai. Pinoresinol diglucosid là thành phần chính có tác dụng sinh học của dược liệu vỏ thân đỗ trọng. Dành dành (Gardenia jasminoides Ellis., Rubiaceae), một loài cây được trồng và phát triển rất tốt ở các tỉnh miền Bắc nước ta, nổi bật bởi màu lá xanh bóng và hoa thơm trắng ngần. Đặc biệt, quả dành dành với thành phần hóa học đặc trưng là các iridoid glycosid (trong đó 2 hoạt chất có hàm lượng cao là geniposid và gardenosid) đã được sử dụng từ lâu đời trong việc điều trị các bệnh như viêm gan, hạ huyết áp, đái tháo đường, lợi tiểu. Dành dành với tác dụng lợi tiểu sẽ tác động đến thận nhằm tăng lượng muối và nước thải ra khỏi cơ thể qua đường tiểu góp phần vào hiệu quả điều trị tăng huyết áp của dược liệu đỗ trọng.

Vì vậy, việc nghiên cứu công thức bào chế và tiêu chuẩn hóa viên nén phối hợp hai thành phần cao khô đỗ trọng và cao khô dành dành là cần thiết. Hiện nay, DĐVN V đã quy định chỉ tiêu định lượng hoạt chất geniposid trong dược liệu dành dành và pinoresinol diglucosid trong dược liệu đỗ trọng. Việc xây dựng quy trình định lượng đồng thời geniposid và pinoresinol diglucosid trong viên nén 2 thành phần dành dành - đỗ trọng bằng phương pháp HPLC góp phần kiểm soát chất lượng thành phẩm trước khi đưa ra thị trường.

Quy trình định lượng đồng thời geniposid và pinoresinol diglucosid trong viên nén 2 thành phần dành dành - đỗ trọng bằng phương pháp HPLC-DAD đã được xây dựng và thẩm định, sử dụng chương trình rửa giải gradient với dung môi pha động là nước và acetonitril. Quy trình này có thể được áp dụng để định lượng đồng thời geniposid và pinoresinol diglucosid trong chế phẩm, góp phần vào công tác tiêu chuẩn hóa thành phẩm trước khi đưa ra thị trường.