Các incretin chính bao gồm glucagon-like peptid-1 (GLP-1) và glucosedependent insulinotroic polypeptide (GIP). GLP-1 được tạo thành ở ruột non và đại tràng, có tác dụng kích thích tiết insulin phụ thuộc vào glucose, làm chậm vơi dạ dày, giảm glucose máu, chống xơ vữa mạch máu, bảo vệ thần kinh, tim… Tình trạng thừa cân béo phì là yếu tố nguy cơ quan trọng của đề kháng insulin, gây ra các rối loạn chuyển hóa và sau cùng là đái tháo đường (ĐTĐ). Các nghiên cứu trên thế giới cho thấy hiệu ứng incretin giảm ở người thừa cân béo phì, đây cũng là cơ chế quan trọng trong rối loạn chuyển hóa ở người có thừa cân béo phì, trong đó có ĐTĐ. Bên cạnh đó, GLP-1 có nhiều tác dụng sinh học quan trọng trên tế bào beta của tụy. Người ta đã chứng minh GLP-1 như một tín hiệu giúp cho tế bào beta đáp ứng của với glucose, tác dụng dinh dưỡng trên tế bào beta, làm tăng cường sự biệt hóa thành tế bào beta mới từ tế bào tiền thân ở mô ống tụy và chống lại chết theo chương trình của tế bào... Mặt khác, thừa cân béo phì, suy giảm chức năng tế bào beta, kháng insulin là những yếu tố có liên quan mật thiết với nhau trong cơ chế bệnh sinh của ĐTĐ týp 2. Vì vậy, các nhà khoa học thuộc ĐH Y Dược Thái Bình, BV Quân y 103, BV Nội tiết Trung Ương và Học viện Quân y đã tiến hành nghiên cứu đề tài này với mục tiêu tìm hiểu mối liên quan giữa nồng độ GLP-1 khi đói với chỉ số khối cơ thể và chỉ số HOMA2 ở bệnh nhân (BN) ĐTĐ týp 2 chẩn đoán lần đầu.
nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 170 BN ĐTĐ týp 2 chẩn đoán lần đầu tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương và 52 người bình thường.
Kết quả: nồng độ trung bình GLP-1 giảm ở BN thừa cân béo phì so với người không thừa cân, béo phì có ý nghĩa thống kê. Tỷ lệ BN giảm GLP-1 tăng cao ở nhóm BN thừa cân, béo phì (p < 0,05). Nồng độ GLP-1 khi đói có mối tương quan nghịch mức độ nhẹ với chỉ số BMI (r = -0,215; p < 0,05). Nồng độ trung bình GLP-1 giảm, tỷ lệ giảm GLP-1 tăng ở BN có giảm chỉ số độ nhạy insulin (HOMA-S) và tăng HOMA-IR (p < 0,05). Nồng độ GLP-1 khi đói có mối tương quan nghịch mức độ nhẹ với chỉ số kháng insulin (HOMA2-IR) (r = -0,253; p < 0,05). Kết luận: ở BN ĐTĐ týp 2 chẩn đoán lần đầu, có mối tương quan nghịch giữa nồng độ GLP-1 với chỉ số khối cơ thể, chỉ số kháng insulin và độ nhạy insulin (p < 0,05). |