Trong một vụ tấn công nghi ngờ có vũ khí sinh học hay mẫu môi trường có nguy cơ tiềm ẩn B. anthracis, việc phát hiện nhanh và chính xác để kết luận có hay không có B.anthracis rất quan trọng. Kỹ thuật PCR đa mồi (multiplex PCR - mPCR) với 3 cặp mồi là chỉ thị phân tử loài vrrA (trên chromosome) và sự có mặt của các gen độc lực pagA (trên plasmid pXO1), capA (trên plasmid pXO2) đã được nhóm nghiên cứu thiết kế phát hiện chính xác B.anthracis gây bệnh.

Mặt khác, để ứng phó hiệu quả với một cuộc tấn công bằng vũ khí sinh học, cần phát hiện tác nhân vi khuẩn than với độ nhạy, độ đặc hiệu cao trong các mẫu phức tạp. Như vậy, để kít PCR đa mồi được đưa vào sử dụng trong chẩn đoán lâm sàng, điều kiện tiên quyết là phải được thử nghiệm trên các bộ mẫu chuẩn (panel) với những tiêu chí quan trọng nhất là độ nhạy và độ đặc hiệu. Các bộ mẫu chuẩn quốc tế dùng trong kiểm định sinh phẩm chẩn đoán phân tử có thể tìm trong danh mục của WHO và NIBSC (Viện Quốc gia các mẫu chuẩn sinh học). Tuy nhiên, panel mẫu cho các đối tượng vi sinh vật hiện nay vẫn còn hạn chế. B. anthracis là loài vi khuẩn đặc biệt nguy hiểm, vẫn chưa có panel mẫu quốc tế cũng như quốc gia dùng cho kiểm định kít chẩn đoán. Do đó, trong công trình này, nhóm nghiên cứu từ BV Quân y 103, ĐH Kỹ thuật Y tế Hải Dương và Học viện Quân y đã chế tạo các bộ panel mẫu nội bộ theo hướng dẫn của WHO và NIBSC để đánh giá độ nhạy, độ đặc hiệu của phản ứng mPCR, làm tiền đề cho những thử nghiệm lâm sàng và phát triển kít mPCR chẩn đoán vi khuẩn than ở Việt Nam.

Mục tiêu: thiết lập các bộ panel mẫu ADN để khảo sát độ nhạy và độ đặc hiệu của phản ứng PCR đa mồi với 3 cặp mồi vrrAF1/R1, pagAF1/R1, capAF1/R1 xác định B. anthracis.

Vật liệu và phương pháp: các bộ panel mẫu ADN được thiết lập theo hướng dẫn của WHO và NIBSC (Viện Quốc gia các mẫu chuẩn sinh học, Anh). Các bộ mẫu chuẩn ADN được tạo ra là panel ngưỡng phát hiện, panel độ nhạy (sử dụng plasmid tái tổ hợp chứa các gen đích đặc trưng và gen độc lực vrrA, pagA, capA chủng B. anthracis Ba1) và panel đặc hiệu (sử dụng ADN chủng chuẩn Bacillus cereus Bc1).

Kết quả và kết luận: ngưỡng phát hiện của phản ứng là 5 x 101 copies/phản ứng cùng độ nhạy, độ đặc hiệu đạt 100%. Đây là cơ sở cho các thử nghiệm trên mẫu thực địa.