Cây khóm là loại cây được trồng thích nghi tốt trên các loại đất acid, đất có hàm lượng nhôm trao đổi và mangan cao là yếu tố chính giới hạn sản lượng cây trồng. Bản chất tự nhiên của cây khóm là chống chịu tốt với độ phì nhiêu thấp và mức độ nhôm dễ tiêu cao trong đất. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy bản thân rễ cây khóm có thể tiết ra một số chất như citrate, acid hữu cơ, tạo phức hợp (chelation) với Al3+ trong vùng rễ giúp cây không bị ngộ độc nhôm. Vì vậy, cây khóm đã được tỉnh Tiền Giang xác định là cây ăn trái chủ lực để phát triển kinh tế ở vùng đất phèn Tân Phước và đã được đăng ký chỉ dẫn địa lý.
Huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang là huyện có diện tích trồng khóm tập trung lớn nhất vùng Đồng bằng sông Cửu Long với diện tích khoảng 14.800 ha (Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang, 2013).
Thực tế sản xuất khóm của huyện Tân Phước cho thấy hầu hết các nhà vườn canh tác khóm theo thói quen và tập quán đúc kết lâu đời đã bỏ qua nhiều khâu rất quan trọng trong kỹ thuật canh tác khóm như chưa chú ý đến việc bón phân hữu cơ, chủ yếu tập trung vào phân đạm chưa cân đối giữa N, P, K đặc biệt chưa chú ý đến vai trò của chất hữu cơ, đất liếp trồng qua nhiều năm không cải tạo lại liếp mới, trồng một lần lưu vụ thu hoạch đến hơn 6 năm (chu kỳ canh tác dài), hậu quả trái khóm ngày càng nhỏ, chất lượng khóm suy giảm, năng suất trung bình khá thấp chỉ đạt 10 - 15 tấn/ha. Việc suy giảm hàm lượng chất hữu cơ, giảm khả năng cung cấp dinh dưỡng từ đất, rõ nhất là lượng P hữu dụng, đạm hữu dụng có thể là một trong những nguyên nhân làm chất lượng đất bắt đầu suy giảm dẫn đến năng suất khóm thấp, chất lượng trái không đồng đều.
Qua thời gian thực hiện nghiên cứu, tác giả đưa ra kết luận: việc canh tác khóm liên tục nhiều vụ không làm mới lại liếp khóm, không bổ sung thêm chất hữu cơ vào đất đã dẫn đến tình trạng đất không canh tác được, hàm lượng chất dinh dưỡng hữu dụng (đạm và lân) trong đất giảm, EC trong đất tăng, pH và hàm lượng chất hữu cơ trong đất giảm. Hàm lượng chất hữu cơ và CEC ở các liếp khóm đã được cải tạo trồng mới bằng cách bón thêm phân hữu cơ, vôi và bón phân NPK cân đối đã được cải thiện rõ rệt và khác biệt có ý thống kê ở mức 5% (p<0,01) so với đất liếp khóm canh tác lâu năm (trồng lưu vụ trên 6 năm) và liếp khóm không canh tác. Giá trị pH tăng ở liếp khóm đã được cải tạo đất và trồng lại khóm mới. Việc cải tạo liếp khóm cũ chưa giúp thay đổi hàm lượng các cation bão hoà trong đất. Hàm lượng các cation base bão hòa trên cả 3 kiểu liếp khóm đều thấp hơn 40%. Kết quả phân tích thành phần lân trong đất canh tác khóm cho thấy hàm lượng P-Fe là chủ yếu, kế đến là P-Al và hàm lượng P-Ca thấp nhất. Do đó, trong canh tác khóm cần sử dụng phân hữu cơ và vôi, sử dụng một số các loại phân lân nhằm gia tăng lượng lân hữu dụng cho đất, hạn chế các độc chất Al, Fe. |