Trong thí nghiệm động vật cho thấy viêm khớp bị ức chế khi điều trị nọc ong lâu dài. Nọc ong và các thành phần của nó đã được báo cáo có hiệu quả trong điều trị viêm khớp ở người. Thành phần chính trong nọc ong đốt có chứa các chất enzym A2 (phosphlipases, hyaluronidase), protein peptid (melittin, secapin…) và một số chất có phân tử nhỏ (histamine, dopamine, norepinephrine…). Nghiên cứu đánh giá tác dụng chống viêm giảm đau của nọc ong đã được nhiều nhà khoa học trên thế giới thực hiện. Có nhiều cách thức sử dụng nọc ong trong điều trị trên thực nghiệm như: tiêm dưới da, tiêm bắp… Tuy nhiên, sử dụng nọc ong thủy châm vào các huyệt đạo được cho là có kết quả mạnh hơn những phương pháp khác. Có nhiều mô hình gây viêm khớp trên động vật thực nghiệm như: gây viêm khớp bằng tá dược freud, carrageenan hoặc lipopolysaccharide (LPS), trong đó mô hình gây viêm khớp bằng sử dụng tá dược freud đã được nhiều tác giả áp dụng, đây có thể được coi là mô hình gây viêm khớp điển hình. Đặc biệt, trong đánh giá tác dụng chống viêm giảm đau của nọc ong, mô hình này được sử dụng rất rộng rãi. Hiện tại trong nước chưa có nhiều công trình nghiên cứu về tác dụng chống viêm giảm đau của nọc ong trên thực nghiệm và lâm sàng. Các nhà khoa học thuộc ĐH Khoa học Tự nhiên và Học viện Quân y thực hiện nghiên cứu nhằm mục tiêu: Đánh giá tác dụng giảm đau, giảm phù nề và cải thiện vận động của nọc ong trên chuột được gây mô hình viêm khớp.
Nghiên cứu tiến hành trên 60 chuột, chia thành 5 nhóm: nhóm chứng, nhóm gây viêm khớp (bằng dung dịch adjuvant complete) điều trị nước muối, nhóm gây viêm điều trị bằng nọc ong (3 liều khác nhau: 0,5 mg/kg, 1 mg/kg và 1,5 mg/kg tiêm vào huyệt Túc tam lý) và nhóm gây viêm điều trị bằng mobic (liều 1 mg/kg).
Kết quả nghiên cứu cho thấy, dung dịch adjuvant complete (liều 50 µl tiêm bàn chân chuột duy nhất 1 lần) gây tình trạng viêm khớp, tăng thể tích chân, giảm ngưỡng đau tại chỗ, gây đau và khó vận động khớp. Nọc ong (liều 1 mg/kg và 1,5 mg/kg) có tác dụng giảm đau, giảm thể tích chân, tăng ngưỡng đau và cải thiện khả năng vận động của chuột. Tác dụng của nọc ong liều 1,5 mg/kg tương tự như mobic liều 1 mg/kg trên chuột. Kết luận: nọc ong (liều 1 mg/kg và 1,5 mg/kg) có tác dụng giảm đau, chống phù nề, cải thiện vận động trên chuột được gây mô hình viêm khớp. |