Trên thế giới, có khoảng 1.500.000 trường hợp NKH mỗi năm. Con số này ngày một gia tăng. Năm 1970 tại Mỹ, chỉ có 164.000 ca NKH/năm, 15 năm gần đây tăng lên 750.000 ca/năm, tử vong tăng từ 18.500 ca/năm lên 31.000 ca/năm và tăng dần theo tuổi (10% ở trẻ em và 38,4% người > 85 tuổi). Chi phí điều trị trung bình 50.000 USD/BN và 17 tỷ USD mỗi năm cho tất cả các ca NKH, thời gian nằm viện trung bình 19,6 ngày. Tác nhân gây NKH có thể là vi khuẩn Gram (+) và Gram (-). Thường gặp nhất là vi khuẩn Gram (-).

Một trong những tác nhân gây NKH do vi khuẩn Gram (-) là A. baumannii, đây là vi khuẩn có khả năng gây bệnh nặng ở nhiều cơ quan, tỷ lệ sốc nhiễm khuẩn cao, chi phí điều trị, thời gian nằm viện, kháng thuốc và tử vong cao hơn so với những loại vi khuẩn khác. Hầu hết NKH do A. baumannii là nhiễm khuẩn bệnh viện, điều trị tại khoa hồi sức tích cực, trên những BN nặng có nhiều thủ thuật xâm lấn (TTXL) như thở máy, đặt catheter mạch máu, đặt thông tiểu, phẫu thuật, bỏng. Mặc dù, A. baumannii hiện là vi khuẩn được toàn thế giới quan tâm, song ở Việt Nam còn quá ít nghiên cứu về dịch tễ, lâm sàng và cận lâm sàng, giúp chủ động tiếp cận chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa. Vì vậy, Nguyễn Thị Thanh Hà (BV Nhi Đồng 1, TP. HCM) và Nguyễn Trọng Chính (Học viện Quân y) tiến hành nghiên cứu này nhằm: Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và các yếu tố nguy cơ làm gia tăng tử vong của BN NKH do A. baumannii có liên quan. Và Xác định nồng độ ức chế tối thiểu cho A. baumannii và kháng thuốc.

Mục tiêu: đánh giá đặc điểm, lâm sàng, cận lâm sàng của A. baumannii ở bệnh nhân (BN) NKH: tại 6 bệnh viện Việt Nam, qua đó góp phần đưa ra biện pháp phòng ngừa thích hợp. Đối tượng và phương pháp: nghiên cứu cắt ngang trên BN được chẩn đoán NKH có kết quả cấy máu dương tính với A. baumannii tại 6 bệnh viện ở 3 miền Bắc, Trung và Nam Việt Nam từ 1 - 1 - 2011 đến 31 - 6 - 2012. Kết quả: xác định được 287 trường hợp NKH do A. baumannii. Tuổi trung bình ở người lớn 55 ± 21, trẻ em: 2,6 ± 3,6 tuổi. Ngày nằm viện trung bình 27 ± 32 ngày. 55% từ các bệnh viện khác chuyển đến. Thời gian cấy máu dương tính trung bình 11 ngày, 57% BN được thực hiện TTXL khi nằm viện. Khi phân tích hồi quy đa biến hiệu chỉnh theo tuổi và giới, yếu tố nguy cơ gia tăng tử vong: nằm khoa hồi sức tích cực nguy cơ gấp 1,7 lần; thời gian cấy máu dương tính sau 48 giờ 2,5 lần; APACHE II ở người lớn ≥ 20 nguy cơ 2,1 lần; có sốc nguy cơ 38 lần; tổn thương đa cơ quan 39,8 lần; có TTXL 10 lần, đặc biệt đặt catheter mạch máu trung tâm, thở máy, lọc máu và đặt thông tiểu nguy cơ tăng gấp 5 lần và có ý nghĩa thống kê với OR > 1, p < 0,05. Về cận lâm sàng, có sự thay đổi rõ rệt các giá trị trung bình của xét nghiệm huyết học, đông máu, sinh hóa và chức năng gan ở cả BN còn sống và tử vong tại thời điểm cấy máu dương tính. Trong đó, xét nghiệm sinh hóa creatinin và INR có giá trị tiên lượng tử vong với AUC > 0,7 và p < 0,05. Nồng độ ức chế tối thiểu cho A. baumannii với IMP.MEM (0,5 - 16 µg/ml) và độ nhạy: 25 - 30%. CAZ, CFP (1 - 32 µg/ml) và độ nhạy: 18 - 38%, nhạy với AMK (45%), CIP (40%), LVX (20%) và COL (100%). Kết luận: NKH do A. baumannii xảy ra quanh năm, cao điểm từ tháng 5 đến tháng 9, tình trạng lâm sàng thường nặng, ngày nằm viện kéo dài và nguy cơ tử vong cao. Áp dụng biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện là cần thiết.