Bên cạnh huyết áp (HA) mục tiêu, biến thiên HA cũng có vai trò trong theo dõi và điều trị bệnh nhân (BN). Các chỉ số khác nhau của biến thiên HA như độ lệch chuẩn (SD), hệ số biến thiên (CV) và trung bình biến thiên thực (ARV) của HA 24 giờ đã được sử dụng trong lâm sàng và chứng tỏ có vai trò trong tiên lượng. Nhiều nghiên cứu cho thấy biến thiên HA tăng đi cùng với các yếu tố nguy cơ và biến chứng của THA. Hsu và CS (2016) nhận thấy chỉ số ARV có liên quan với các yếu tố nguy cơ và có ý nghĩa tiên lượng nguy cơ tử vong dài do tim mạch, độc lập với các yếu tố nguy cơ khác như tuổi, giới, hút thuốc lá, tăng lipid máu và tăng glucose máu ở BN THA. Sự kết hợp giữa tăng biến thiên HA cùng với các yếu tố nguy cơ làm cho tiên lượng của BN nặng thêm. Tại Việt Nam, chưa có nhiều nghiên cứu khảo sát mối liên quan giữa các chỉ số biến thiên HA (SD, CV và ARV) với các yếu tố nguy cơ và đặc điểm lâm sàng của BN THA. Vì vậy, Lương Công Thức và Lưu Quang Minh thuộc Bệnh viện Quân y 103 tiến hành nghiên cứu nhằm: Khảo sát mối liên quan giữa các chỉ số biến thiên HA bằng phương pháp đo HA 24 giờ với các yếu tố nguy cơ và đặc điểm lâm sàng (độ và giai đoạn) của BN THA nguyên phát.

Mục tiêu: khảo sát mối liên quan giữa các chỉ số độ lệch chuẩn (SD - standard deviation), hệ số biến thiên (CV - coefficient of variation) và trung bình biến thiên thực (ARV- average real variability) với các yếu tố nguy cơ, độ và giai đoạn của bệnh nhân (BN) tăng huyết áp (THA) nguyên phát. Đối tượng và phương pháp: 119 BN THA nguyên phát điều trị tại Khoa Tim mạch, Bệnh viện Quân y 103 được đo huyết áp (HA) 24 giờ và tính các chỉ số SD, CV, ARV. Phân tích mối liên quan giữa các chỉ số này với yếu tố nguy cơ, độ và giai đoạn THA của BN.

Kết quả: các chỉ số SD, CV và ARV của HA tâm thu ban ngày ở BN ≥ 60 tuổi tăng cao hơn so với BN <60 tuổi. Các chỉ số này ở BN tăng chỉ số vòng bụng/vòng mông cao hơn BN có chỉ số vòng bụng (VB)/vòng mông (VM) bình thường. Chỉ số SD của HA trung bình 24 giờ BN uống rượu cao hơn BN không uống rượu. Các chỉ số SD, CV và ARV của HA trung bình 24 giờ tăng tương ứng với độ và giai đoạn THA, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê. Kết luận: các chỉ số biến thiên HA SD, CV và ARV có liên quan với các yếu tố nguy cơ, độ và giai đoạn THA ở BN THA.