Hiệu quả chữa bệnh của nọc ong được thể hiện trên người và đông vật, một số nghiên cứu cho thấy cơ chế chống viêm của nọc ong là do một số hợp chất như: enzym A2 (phospholipases, hyaluronidase…), các phân tử protein peptid (melittin, secapin…) và một số chất có phân tử nhỏ (histamine, dopamine, norepinephrine…). Có nhiều mô hình gây viêm khớp trên động vật thực nghiệm như: gây viêm khớp bằng adjuvant, carrageenan hay lipopolysaccharide (LPS), trong đó mô hình gây viêm khớp sử dụng dung dịch Freud’s adjuvant đã được nhiều tác giả áp dụng, đây có thể được coi là mô hình gây viêm khớp điển hình.

Đặc biệt, trong đánh giá tác dụng chống viêm giảm đau của nọc ong, mô hình này được sử dụng rất rộng rãi. Nghiên cứu đánh giá tác dụng chống viêm giảm đau của nọc ong được nhiều nhà khoa học trên thế giới thực hiện với cách thức sử dụng nọc ong khác nhau trên thực nghiệm như: tiêm dưới da, tiêm bắp, tiêm thủy châm huyệt… Tuy nhiên, một số nghiên cứu trước đây đã chỉ ra sử dụng nọc ong thủy châm vào các huyệt đạo có kết quả mạnh hơn các phương pháp khác. Hiện tại, trong nước chưa thấy có nhiều công trình nghiên cứu về tác dụng chống viêm giảm đau của nọc ong trên thực nghiệm và lâm sàng.

Nguyễn Thị Hoa và Cấn Văn Mão thuộc Học viện Quân y đã xác định mục đích của nghiên cứu: Đánh giá tác dụng của nọc ong thủy châm huyệt Túc tam lý (Zusanli) lên biến đổi các mediator viêm trong máu động vật thực nghiệm được gây viêm khớp.

Mục tiêu: đánh giá ảnh hưởng của điều trị bằng nọc ong lên mediator viêm trên chuột được gây viêm khớp bàn chân. Đối tượng và phương pháp: tiến hành trên 60 chuột, chia thành 6 nhóm: nhóm chứng, nhóm gây viêm khớp (bằng dung dịch adjuvant complete) điều trị nước muối, nhóm gây viêm điều trị bằng nọc ong (3 liều khác nhau: 0,5 mg/kg, 1 mg/kg và 1,5 mg/kg tiêm vào huyệt Túc tam lý) và nhóm gây viêm điều trị bằng mobic (liều 1 mg/kg). Đánh giá mediator viêm ở thời điểm trước và sau điều trị. Kết quả: dung dịch adjuvant complete (liều 50 µl, 1 lần) gây tăng nồng độ IL-1, IL-6, TNF-α, giảm nồng độ IL-10 trong máu. Mobic liều 1 mg/kg và nọc ong (liều 0,5 mg/kg, 1 mg/kg và 1,5 mg/kg) có tác giảm nồng độ IL-1, IL-6, TNF-α và tăng nồng độ IL-10 trong máu sau 21 ngày điều trị. Nọc ong liều 1,5 mg/kg có tác dụng mạnh hơn các liều còn lại. Kết luận: nọc ong có tác dụng giảm viêm do có tác dụng giảm nồng độ IL-1, IL-6, TNF-α và tăng nồng độ IL-10.