Đồng bào dân tộc Mường có rất nhiều kinh nghiệm quý báu về việc sử dụng cây cỏ để chữa bệnh được lưu truyền từ các thế hệ trước. Trong đó có những phương thuốc, bài thuốc mà cho đến nay, ngay cả y học phát triển cũng khó có thể thay thế được. Tuy nhiên những kinh nghiệm ấy đang dần bị mai một theo thời gian hoặc chỉ được lưu truyền trong gia tộc. Để góp phần tìm hiểu, phân tích thành phần thực vật có trong các bài thuốc được đồng bào dân tộc Mường tại Ngọc Lạc sử dụng để chữa bệnh, tác giả đã tiến hành điều tra, thu mẫu và phân tích nhằm góp phần duy trì các bài thuốc có giá trị đang được sử dụng.

Thành phần thực vật được đồng bào dân tộc Mường huyện Ngọc lạc sử dụng làm thuốc khá đa dạng, phong phú. Đã ghi nhận được 165 loài, 146 chi, 72 họ thuộc 2 ngành là Dương xỉ (Polypodiophyta) và Ngọc lan (Magnoliophyta). Trong đó có 52 họ có 1 chi, chiếm 70,27% tổng số họ có loài được sử dụng làm thuốc; 8 họ có 2 chi, chiếm 10,81% tổng số họ. Các họ có số loài nhiều nhất là họ Cúc (Asteraceae) với 15 loài, ho Thầu dầu (Euphorbiaceae) 8 loài, họ Hoa môi (Lamiaceae) 8 loài và họ Cam (Rutaceae) 7 loài. Họ có số lượng chi nhiều nhất là họ Cúc (Asteraceae) 12 chi, có 47 họ đơn loài, có 62 chi đơn loài.

Trong các bộ phận sử dụng thì lá được sử dụng nhiều nhất gồm 140 loài, chiếm 38%; tiếp đến là thân 115 loài, chiếm 31,16%; rễ - củ 102 loài, chiếm 27,6%, ít nhất là tinh dầu có 1 loài, chiếm 0,27%.