Thời gian vừa qua, đặc biệt khoảng hơn 10 năm gần đây, mực nước sông hồng trong mùa kiệt tại vùng đồng bằng ngày càng xuống thấp. Mực nước từ Hà Nội giai đoạn từ tháng XII đến tháng V năm sau thấp hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,1 m dẫn đến gia tăng tình trạng thiếu nước và gây khó khăn cho cấp nước phục vụ sản xuất. Để phục vụ sản xuất nông nghiệp khu vực Trung du và đồng bằng Bắc bộ, hàng năm 4 hồ chứa thủy điện Sơn La, Hòa Bình, Thác Bà và Tuyên Quang đã phải điều tiết xả nước phục vụ gieo cấy vụ đông xuân, với lượng nước xả trung bình giai đoạn 2006-2010 là 3,15 tỷ m3/năm, giai đoạn 2011-2015 là 4,53 tỷ m3/năm. Việc xả nước cũng ảnh hưởng lớn đến sản lượng điện trong mùa khô của các nhà máy thủy điện.
Nghiên cứu điều tiết nước hệ thống 4 hồ chứa thủy điện phục vụ sản xuất, dân sinh, vừa đảm bảo đủ nước cho sản xuất nông nghiệp, đồng thời phải tiết kiệm lượng nước xả từ các hồ chứa thủy điện là rất có ý nghĩa. Việc sử dụng mô hình toán MIKE11 tính toán đã lựa chọn được phương án có lượng nước xả nhỏ nhất từ các hồ chứa, thời gian xả hợp lý nhất nhưng vẫn đáp ứng được yêu cầu cấp nước cho vùng hạ du.
Ứng dụng mô hình toán MIKE 11 đã lựa chọn được 3 đợt điều tiết nước xả nước, đảm bảo khả thi, tiết kiệm lượng nước xả từ 4 hồ chứa Sơn La, Hòa Bình, Thác Bà và Tuyên Quang, đồng thời đáp ứng yêu cầu sản xuất, dân sinh. Cụ thể từng đợt xả nước: đợt 1: từ 0h ngày 10/01 đến 24h ngày 15/01/2017 (6 ngày) đợt 2: từ 0h ngày 23/01 đến 24h ngày 26/01/2017 (4 ngày); đợt 3: từ 0h ngày 6/02 đến 24h ngày 13/02/2017 (8 ngày).
Việc áp dụng mô hình toán MIKE 11 tính toán điều tiết xả nước từ 4 hồ chứa thủy điện phục vụ gieo cấy vụ đông xuân khu vực Trung du và đồng bằng Bắc bộ có ý nghĩa thiết thực, vừa đảm bảo đủ nước phục vụ sản xuất, đồng thời tiết kiệm lượng nước xả từ các hồ chứa. Cần tiếp tục tính toán, dự báo mực nước, lưu lượng và độ mặn tại các vị trí lấy nước theo thời gian thực tế lấy nước phục vụ sản xuất, dân sinh trên lưu vực sông Hồng – Thái Bình. |