Nghiện các chất dạng thuốc phiện là một tình trạng mãn tính, liên quan đến một số vấn đề về y tế như HIV/AIDS, viêm gan và một số vấn đề xã hội. Do tính chất mạn tính, nghiện các chất dạng thuốc phiện có thể kéo dài suốt đời, do đó điều trị thay thế bằng methadone là cần thiết cho bệnh nhân để giảm các vấn đề về thể chất, phục hồi chức năng tâm lý, xã hội, lao động và tái hòa nhập cộng đồng, ở nước ta chương trình điều trị thay thế nghiện các dạng chất thuốc phiện bằng thuốc methadone đã được thực hiện thí điểm từ tháng 4/2008 tại thành phố Hải Phòng và thành phố Hồ Chí Minh với 6 cơ sở điều trị ban đầu. Tính đến ngày 31/10/2014, đã có 38 tỉnh/TP triển khai methadone với 122 cơ sở, điều trị cho 22.159 bệnh nhân.
Kinh Môn là một huyện miền núi nằm ở phía Đông- Bắc tỉnh Hải Dương, theo báo cáo của công an huyện Kinh Môn, tính đến ngày 19/11/2014, huyện có tổng số 627 người sử dụng ma túy. Tỷ lệ tái nghiện sau khi bệnh nhân đi cai tập trung và sau cai tại cộng đồng là rất cao, khoảng trên 90%. Cơ sở điều trị methadone huyện Kinh Môn bắt đầu hoạt động từ tháng 6 năm 2011, số lượng bệnh nhân đang tham gia điều trị tính đến ngày 28/3/2015 là 192 bệnh nhân. Nghiên cứu được thực hiện nhằm mục tiêu (1) Mô tả kết quả điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc methadone cho người nghiện các chất dạng thuốc phiện và (2) Xác định một số yếu tố liên quan tới tình trạng sử dụng các chất gây nghiện của bệnh nhân điều trị methadone tại huyện Kinh Môn- tỉnh Hải Dương năm 2015.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang được tiến hành trên 150 bệnh nhân đang điều trị methadone duy trì ít nhất 3 tháng tại cơ sở điều trị methadone huyện Kinh Môn, Hải Dương. Thu thập số liệu thông qua phỏng vấn trực tiếp bệnh nhân bằng bộ câu hỏi thiết kế sẵn và nghiên cứu bệnh án. số liệu được phân tích bằng phần mềm SPSS 19.0. Thời gian thực hiện từ tháng 3/2015 đến tháng 6/2015.
Tỷ lệ bệnh nhân tuân thủ điều trị là 78,7%; 28,0% còn sử dụng lại chất gây nghiện. Tỷ lệ bệnh nhân không bao giờ dùng bao cao su trong quan hệ tình dục cao nhất ở nhóm bệnh nhân viêm gan C (59,7%), tiếp đến là viêm gan B (57,7%) và nhiễm HIV là 20,8%. Tỷ lệ nhiễm HIV không tăng trong quá trình điều trị (16% so với 16%). Tỷ lệ viêm gan C tăng cao nhất (21,3% lên 48,0%), tiếp đến là bệnh nhân viêm gan B (15,3% lên 17,3%). 74,0% bệnh nhân đều tăng cân, trong đó tăng từ 5 Kg trở lên chiếm 48,0%. Một số yếu tố liên quan đến sử dụng lại chất gây nghiện gồm có tình trạng việc làm, tiền sử sử dụng chất gây nghiện, tuân thủ điều trị, sử dụng rượu/bia, loại kinh tế gia đình và sự hài lòng của bệnh nhân đối với thái độ của cán bộ y tế. Khuyến nghị: cần duy trì và tăng cường các hoạt động tư vấn, đặc biệt là tư vấn tuân thủ điều trị methadone cho bệnh nhân, giảm hành vi nguy cơ sử dụng bao cao su thường xuyên trong quan hệ tình dục. Tăng cường chất lượng dịch vụ y tế, đặc biệt tăng cường mức độ hài lòng của bệnh nhân là cần thiết. Tiếp tục nghiên cứu các giải pháp phù hợp, kết hợp hiệu quả giữa gia đình, y tế và các bên liên quan trong hỗ trợ bệnh nhân điều trị methadone. |