Chăm sóc sức khỏe cộng đồng bằng Y học Cổ truyền (YHCT) đã là vấn đề được ngành Y tế Việt Nam chú trọng phát triển từ lâu. Trong những năm của thập kỷ 60 - 70 của thế kỷ trước, Việt Nam đã xây dựng thành công mô hình YHCT tại các trạm y tế xã ở các tỉnh phía Bắc, hoạt động này đã đem lại hiệu quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên hoạt động này đã tạm lắng xuống trong những năm cùa Thập kỷ 90 và một số năm đầu của Thế kỷ 21.
Việc tìm ra các giải pháp can thiệp thử nghiệm tại trạm Y tế (TYT) và cộng đồng làm tăng sử dụng YHCT trong công tác khám và điều trị bệnh tại TYT và trong chảm sóc sức khỏe cộng đồng, góp phần làm giảm bớt sự quá tải của các tuyến trẽn, tiết kiệm chi phí cho cả cơ sở y tế và người bệnh là việc làm hết sức cần thiết. Để tăng cường việc sử dụng YHCT trong chăm sóc sức khỏe nhân dân tại tuyến xã, chúng tôi tiến hành một số hoạt động can thiệp nhằm cải thiện sử dụng YHCT tại trạm y tế xã và tại cộng đồng. Nghiên cứu được thực hiện với 2 mục tiêu: Đánh giá kết quả đầu tư cơ sở vật chất - trang thiết bị - thuốc YHCT phục vụ hoạt động YHCT của 03 xã can thiệp và đánh giá kết quả cải thiện kiến thức, kỹ năng thực hành về YHCT của nhóm cán bộ y tế và của người dân sau thời gian can thiệp.
Nghiên cứu can thiệp được thực hiện 182 đối tượng nghiên cứu bao gồm tất cả tất cả cán bộ y tế đang công tác tại TYT xã, nhân viên y tế thôn, người hành nghề YHCT tư nhân, cán bộ y tế đã nghỉ hưu và 259 đối tượng là người dân của 03 xã can thiệp và 277 đối tượng là người dân của 03 xã chứng từ tháng 4 năm 2011 đến tháng 5 năm 2014 tại các xã Sơn Trường, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, xã Điền Hòa, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, xã Tây Bình, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định.
Kết quả nghiên cứu cho thấy: Cơ sở vật chất của TYT được cải thiện: 03 TYT được đầu tư về cơ sở vật chất, các trang thiết bị và thuốc YHCT. Tỷ lệ khám chữa bệnh bằng YHCT trước can thiệp là 20,0%, sau can thiệp là 33,7%, hiệu quả can thiệp tỷ lệ sử dụng YHCT là 66,2%, có ý nghĩa thống kê với p <0,05. Kiến thức về cây thuốc, các phương pháp không dùng thuốc, và kiến thức về chế phẩm thuốc YHCT của nhóm cán bộ y tế xã can thiệp được cải thiện, sự khác biệt trước và sau can thiệp và xã chứng có ý nghĩa thống kê với p <0,05. |