Xét nghiệm giải phẫu bệnh được coi là tiêu chuẩn vàng, là trợ thủ đắc lực cho các nhà lâm sàng trong chẩn đoán và điều trị, đặc biệt có giá trị trong nghiên cứu khoa học. Xét nghiệm vi thể bệnh phẩm sau mổ (GPB) sẽ giúp nhận biết bản chất của bệnh phẩm cắt ra, điều này quan trọng trong mọi phương pháp phẫu thuật điều trị bệnh trĩ và càng quan trọng hơn với phẫu thuật Longo. Tại các tỉnh miền núi phía Bắc phẫu thuật Longo đã được triển khai và có những đóng góp nhất định trong điều trị phẫu thuật bệnh trĩ cho đồng bào các dân tộc miền núi ở đây, tuy vậy để từng bước nâng cao chất lượng điều trị việc thực hiện đầy đủ một quy trình chuẩn trong đó có việc thực hiện xét nghiệm giải phẫu bệnh sau mổ trĩ là rất cần thiết.

Nghiên cứu được thực hiện 155 bệnh phẩm sau phẫu thuật Longo được thực hiện theo protocol Sơn-Bình hoàn chỉnh (nhận xét đại thể và vi thể) trong số 321 bệnh phẩm chỉ được nhận xét đại thể tại 13 bệnh viện đa khoa tỉnh gồm Điện Biên, Hà Giang, Lai Châu, Cao Bằng, Lạng Sơn, Lào Cai, Quảng Ninh, Sơn La, Tuyên Quang, Hòa Bình, Yên Bái, Bắc Giang, Bắc Cạn trong thời gian từ tháng 01/2010 đến tháng 6/2013. Bệnh phẩm là vòng niêm mạc lấy ra từ đẩu máy sau phẫu thuật Longo được nghiên cứu theo quy trình thống nhất theo Trịnh Hồng Sơn và Phạm Kim Bình (viết tắt Protocol Sơn - Bình). Bằng phương pháp mô tả tiến cứu. Qua nghiên cứu cho thấy: Nghiên cứu giải phẫu bệnh (protocol Sơn Bình) vòng cắt niêm mạc trực tràng của 155 bệnh nhân được phẫu thuật Longo tại 13 bệnh viện đa khoa tỉnh miền núi phía Bắc giai đoạn 1. 2010 đến 6. 2013 chúng tôi có kết luận sau: Kích thước trung bình chiều ngang vòng cắt từ 1 đến 2 cm, chiếm tỷ lệ cao nhất 72,93%. Chiều dài bệnh phẩm có kích thước 7 - 12 cm chiếm 94,76%. Tỷ lệ cắt vào cuối đường lược rất cao (38,06%), cắt vào lớp cơ thành trực tràng chiếm 70,97%.