Trong những năm qua, việc tổ chức quản lý và khai thác chủ yếu thiên về bảo tồn hệ đa dạng sinh học mà chưa chú ý đến việc khai thác các tiềm năng khác của các VQG và khu bảo tồn thiên nhiên. Vì vậy để kết hợp hài hòa giữa lợi ích của bảo tồn đa dạng sinh học và lợi ích kinh tế từ việc khai thác DLST tại các VQG, tác giả Nguyễn Văn Hợp đã thực hiện nghiên cứu Đề xuất mô hình quản lý các vườn quốc gia của Việt Nam nhằm kết hợp giữa bảo tồn sự đa dạng sinh học và khai thác du lịch sinh thái theo hướng bền vững.
Nghiên cứu nhằm đánh giá tiềm năng và thực trạng hoạt động quản lý các VQG Việt nam hiện nay; Tổng hợp kinh nghiệm quản lý các VQG của một số nước trên thế giới; Đề xuất mô hình quản lý đối với các VQG Việt Nam nhằm bảo tồn và khai thác du lịch sinh thái theo hướng phát triển bền vững.
Qua nghiên cứu, tác giả đã đưa ra kết luận sau:
- Việt Nam có khoảng 164 VQG và khu bảo tồn thiên nhiên cho thấy đây là tiềm năng du lịch rất lớn, tuy nhiên trong những năm qua do chưa khai thác một cách hợp lý và các VQG cũng như các khu bảo tồn thiên nhiên chưa có những quy hoạch phát triển du lịch, do đó lợi ích từ phát triển tại các VQG và các khu bảo tồn thiên nhiên chưa cao.
- Để có quy hoạch và khai thác tốt tiềm năng du lịch từ các VQG và các khu bảo tồn thiên nhiên thì trước hết cần phải xuất phát từ quan điểm quản lý. Trên quan điểm phải coi tài nguyên rừng của VQG là nguồn tài nguyên kép, vừa có sự đa dạng cao về sinh học vừa là nguồn tài nguyên du lịch sinh thái hấp dẫn, từ đó cần có một cơ quan quản lý riêng để kết hợp việc quy hoạch, khai thác và phát triển nguồn tài nguyên kép này. Ở cấp Bộ có thể thành lập cơ quan chuyên trách đó là Cục các VQG và khu bảo tồn thiên nhiên trực thuộc Tổng cục Lâm nghiệp.
- Ở cấp các VQG để khai thác có hiệu quả theo hướng phát triển bền vững nguồn tài nguyên này đòi hỏi phải có những bộ phận chuyên trách về bảo tồn và phát triển tài nguyên rừng và bộ phận kinh doanh du lịch chuyên nghiệp. Do vậy có thể thành lập công ty TNHH MTV để khai thác du lịch, hoặc ban quản lý các VQG có thể chuyển thành công ty TNHH MTV VQG thực hiện 2 chức năng chính hoạt động công ích là bảo tồn và phát triển rừng và chức năng kinh doanh du lịch sinh thái. Với mô hình thành lập các công ty TNHH MTV hoạt động theo luật doanh nghiệp thì các VQG sẽ có địa vị pháp lý và các cơ chế chính sách để thu hút các nguồn vốn, xây dựng các chiến lược kinh doanh và từ đó có thêm nguồn thu để bảo tồn và phát triển rừng tốt hơn,làm giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước, nâng cao vị thế cho các VQG và ngành lâm nghiệp. |