Tại Diễn đàn “Năng lượng xanh – Thành phố sạch” các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp đều thống năng lượng sạch sẽ là trụ cột kinh tế mới cho các đô thị Việt Nam trong giai đoạn tăng trưởng xanh.

Ông Nguyễn Hùng Dũng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Dầu khí Việt Nam nhận định, nếu có chính sách ổn định, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm sản xuất – phân phối nhiên liệu sạch trong khu vực Đông Nam Á,

Theo các chuyên gia, năng lượng xanh không chỉ là giải pháp môi trường mà còn là nguồn động lực tăng trưởng kinh tế bền vững. Việc phát triển các loại hình năng lượng tái tạo như mặt trời, gió, sinh khối và điện rác sẽ giúp giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch, đồng thời mở ra thị trường đầu tư hàng tỷ USD trong lĩnh vực công nghệ xanh, hạ tầng năng lượng và giao thông đô thị.

Việt Nam đang ở giai đoạn “chuyển đổi kép”: vừa phát triển kinh tế đô thị, vừa phải đáp ứng cam kết giảm phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Điều này đòi hỏi nguồn vốn đầu tư khổng lồ, chính sách tài chính linh hoạt và cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ.

Ông Trương Mạnh Tuấn, Phó trưởng Phòng Quản lý chất lượng môi trường (Cục Môi trường), cho biết ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội và TP. HCM, đang gây tổn thất kinh tế đáng kể do chi phí y tế, năng suất lao động giảm và ảnh hưởng đến chất lượng sống.

Để khắc phục, Việt Nam đã ban hành lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải mới cho mô tô, xe gắn máy và ô tô, bắt đầu từ năm 2026 - 2032. Việc siết chặt tiêu chuẩn khí thải được kỳ vọng tạo cú hích lớn cho thị trường phương tiện sử dụng điện, năng lượng sạch và nhiên liệu LNG/CNG.

Ông Tuấn nhấn mạnh, cùng với chính sách kiểm soát khí thải, Nhà nước cần có chính sách tín dụng ưu đãi cho người tiêu dùng và doanh nghiệp đầu tư vào xe điện, trạm sạc và hạ tầng giao thông xanh, tương tự các mô hình thành công tại Thái Lan hay Indonesia.

Ông Lê Văn Đạt, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược và Bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng), cho rằng phát triển giao thông công cộng xanh và hạ tầng thông minh là điều kiện tiên quyết để hình thành kinh tế đô thị bền vững. Cần ưu tiên vốn đầu tư cho hệ thống metro, xe buýt điện, đồng thời xây dựng mô hình hợp tác công – tư (PPP) trong phát triển trạm sạc, bãi đỗ và các trung tâm logistics sử dụng nhiên liệu sạch. Việc này không chỉ góp phần giảm ô nhiễm mà còn tạo chuỗi giá trị kinh tế mới cho doanh nghiệp trong lĩnh vực hạ tầng và năng lượng.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành khẳng định, năng lượng xanh không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là chìa khóa cho tăng trưởng kinh tế quốc gia.

“Phát triển năng lượng xanh là hướng đi chiến lược để vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa tạo động lực phát triển bền vững cho các đô thị lớn. Đây là cơ hội để Việt Nam hình thành thị trường năng lượng cạnh tranh, thu hút đầu tư trong và ngoài nước,” Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng, Việt Nam đang hướng tới một nền kinh tế năng lượng xanh – trong đó, doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm của quá trình chuyển đổi, còn Nhà nước đóng vai trò kiến tạo chính sách và hỗ trợ tài chính, công nghệ.

TS. Nguyễn Hùng Dũng Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Dầu khí Việt Nam cho rằng, quá trình chuyển đổi sang nhiên liệu sạch mang lại cơ hội kinh doanh lớn, song cũng đi kèm thách thức về vốn đầu tư, công nghệ và cơ chế chính sách.

Hiện chi phí đầu tư cho các dự án LNG, hydrogen, nhiên liệu sinh học hay lọc hóa dầu xanh đều ở mức cao, trong khi khung pháp lý cho sản phẩm năng lượng mới vẫn đang được hoàn thiện.

Để thúc đẩy thị trường này, Hội Dầu khí Việt Nam đề xuất: Phát triển mô hình “trạm năng lượng xanh” tại các đô thị lớn – nơi cung cấp LNG, xăng sinh học, hydrogen và điện sạc cho giao thông công cộng; Xây dựng chuỗi logistics xanh sử dụng nhiên liệu LNG/CNG trong công nghiệp và cảng biển; Ban hành cơ chế giá linh hoạt, ưu đãi thuế và tín dụng đầu tư hạ tầng LNG; Tăng đầu tư vào R&D năng lượng mới và khuyến khích hợp tác công – tư (PPP) để huy động vốn tư nhân.

Các chuyên gia thống nhất rằng, phát triển năng lượng xanh không chỉ giúp Việt Nam giảm phát thải mà còn tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.