Trên thực tế, mỗi thành phần trong mô hình này đảm nhận những vai trò riêng biệt nhưng có tính bổ trợ lẫn nhau. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và định hướng, thông qua việc xây dựng hành lang pháp lý, ban hành chính sách và triển khai các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp. Những đề án quốc gia về đổi mới sáng tạo, các chính sách ưu đãi dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp hay các chương trình phát triển hệ sinh thái startup đã góp phần tạo dựng môi trường thuận lợi để các ý tưởng mới được hình thành và thử nghiệm. Vai trò của Nhà nước không chỉ dừng lại ở hỗ trợ mà còn là “chất xúc tác” thúc đẩy sự kết nối giữa các chủ thể trong hệ sinh thái.

Song song đó, các trường đại học và viện nghiên cứu đóng vai trò là nguồn cung tri thức và nhân lực chất lượng cao. Đây là nơi nuôi dưỡng ý tưởng, phát triển công nghệ và hình thành tư duy đổi mới sáng tạo cho thế hệ trẻ. Trong những năm gần đây, nhiều cơ sở đào tạo đã tích hợp nội dung khởi nghiệp vào chương trình giảng dạy, đồng thời xây dựng các trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, vườn ươm công nghệ và không gian làm việc chung. Những môi trường này tạo điều kiện để sinh viên và nhà nghiên cứu thử nghiệm ý tưởng, chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm hoặc mô hình kinh doanh có khả năng thương mại hóa.

Ở phía còn lại, doanh nghiệp giữ vai trò cầu nối đưa các ý tưởng sáng tạo ra thị trường. Với kinh nghiệm thực tiễn và hiểu biết sâu sắc về nhu cầu khách hàng, doanh nghiệp có thể tham gia vào quá trình cố vấn, đầu tư hoặc hợp tác phát triển sản phẩm cùng với các nhóm khởi nghiệp. Thông qua các chương trình hợp tác với trường đại học và tổ chức hỗ trợ, doanh nghiệp giúp các Startup rút ngắn thời gian tiếp cận thị trường, đồng thời giảm thiểu rủi ro trong quá trình triển khai. Sự tham gia của doanh nghiệp cũng góp phần bảo đảm rằng các sản phẩm khởi nghiệp có tính ứng dụng cao và phù hợp với nhu cầu thực tế.

Sự liên kết giữa ba chủ thể này đang tạo ra những chuyển biến tích cực trong hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Nhiều chương trình hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp đã giúp sinh viên tiếp cận sớm với môi trường sản xuất – kinh doanh, từ đó hiểu rõ hơn về nhu cầu thị trường và phát triển các dự án có tính khả thi cao. Đồng thời, các cơ quan quản lý cũng tích cực tổ chức các hoạt động kết nối đầu tư, cuộc thi khởi nghiệp và chương trình ươm tạo nhằm hỗ trợ các ý tưởng tiềm năng phát triển thành doanh nghiệp thực sự.

Một trong những lợi ích nổi bật của mô hình “ba nhà” là khả năng thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và thương mại hóa. Trước đây, không ít kết quả nghiên cứu khoa học gặp khó khăn khi đưa ra thị trường do thiếu sự liên kết với doanh nghiệp. Khi mối quan hệ hợp tác được củng cố, các nghiên cứu có tiềm năng ứng dụng cao sẽ nhanh chóng được chuyển giao, hoàn thiện và phát triển thành sản phẩm cụ thể. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả của hoạt động nghiên cứu mà còn tạo ra giá trị kinh tế rõ rệt.

Bên cạnh đó, sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình đào tạo cũng góp phần làm cho giáo dục trở nên thực tiễn hơn. Sinh viên không chỉ tiếp thu kiến thức lý thuyết mà còn được trải nghiệm thông qua các dự án thực tế, từ đó hình thành tư duy đổi mới sáng tạo và kỹ năng khởi nghiệp. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng đội ngũ doanh nhân trẻ có năng lực và bản lĩnh trong tương lai.

Dù vậy, để mô hình hợp tác “ba nhà” phát huy tối đa hiệu quả, vẫn cần những giải pháp đồng bộ và lâu dài. Việc hoàn thiện cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, tăng cường chính sách hỗ trợ chuyển giao công nghệ, cũng như phát triển các quỹ đầu tư cho Startup là những yếu tố cần được chú trọng. Đồng thời, mở rộng mạng lưới cố vấn và chuyên gia cũng sẽ giúp các dự án khởi nghiệp có thêm nguồn lực để phát triển bền vững.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh đang trở thành xu hướng toàn cầu, khởi nghiệp sáng tạo được kỳ vọng sẽ mang lại những giải pháp mới cho các thách thức kinh tế – xã hội. Khi Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp cùng phối hợp chặt chẽ, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo sẽ ngày càng hoàn thiện, tạo điều kiện để các ý tưởng khởi nghiệp phát triển mạnh mẽ và vươn ra thị trường quốc tế.

Có thể khẳng định rằng, mô hình liên kết “ba nhà” không chỉ là một cách tiếp cận hiệu quả trong thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng một hệ sinh thái đổi mới bền vững. Khi sự hợp tác này được củng cố và mở rộng, các Startup Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội phát triển, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và tạo ra những giá trị mới cho xã hội.