Tại Việt Nam, FAOSTAT ghi nhận diện tích trồng chuối năm 2022 là 143.804 ha; sản lượng xuất khẩu năm 2023 đạt 419 nghìn tấn, đứng thứ hai ở khu vực châu Á (sau Philippines). Tập trung trồng chủ yếu ở Đông Nam Bộ với khoảng 18,8 nghìn ha tại các tỉnh như Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh, Bình Dương và Bình Phước. Trên thế giới, nhiều báo cáo ghi nhận thiệt hại do tuyến trùng gây ra thường ở mức trung bình 20–40% (đặc biệt tại châu Phi và Ấn Độ, có thể cao hơn với nhóm thiệt hại do tuyến trùng tương ứng 40% và 30–60%), cho thấy đây là yếu tố dịch hại đáng kể.

Trong bối cảnh diện tích và quy mô canh tác chuối ở Đông Nam Bộ tăng nhanh, chuyển dần từ nhỏ lẻ sang tập trung, chuyên canh và thâm canh, nguy cơ bùng phát dịch hại—trong đó có tuyến trùng ký sinh—ngày càng đáng lo ngại. Ở Việt Nam, nghiên cứu về tuyến trùng ký sinh trên chuối trước đây chủ yếu tập trung tại Bắc Bộ, Trung Bộ và một số tỉnh Nam Bộ, song dữ liệu đối với khu vực Đông Nam Bộ vẫn còn hạn chế. Vì vậy, việc nghiên cứu thành phần loài, sự phân bố và các chỉ số sinh thái của quần thể tuyến trùng gây hại trên chuối ở các vùng chuyên canh thuộc Đông Nam Bộ là cần thiết, góp phần tạo cơ sở khoa học cho định hướng biện pháp quản lý tuyến trùng hiệu quả, an toàn và bền vững.

Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 10/2023 đến tháng 10/2024 tại bốn tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ với tổng số 180 mẫu đất và rễ. Tuyến trùng được ly trích từ mẫu đất và rễ theo phương pháp Baermann (dish) cải tiến để xác định mật số hiện diện của từng giống; đồng thời đặc điểm quần xã tuyến trùng ký sinh được đánh giá thông qua các chỉ số sinh thái. Kết quả ghi nhận 12 giống tuyến trùng hiện diện, trong đó Rotylenchulus, Helicotylenchus, Meloidogyne và Pratylenchus có tần suất xuất hiện cao trong mẫu đất lần lượt 80,0; 62,2; 55,6 và 42,2%, còn trong mẫu rễ ghi nhận Meloidogyne và Helicotylenchus với tần số cao tương ứng 63,3% và 58,9%. Về mật số, các giống ưu thế trên cây chuối gồm Rotylenchulus (1.188 con/100 g đất; 30 con/10 g rễ), Helicotylenchus (484 con/100 g đất), Meloidogyne (288 con/100 g đất; 348 con/10 g rễ) và Pratylenchus (95 con/100 g đất; 40 con/10 g rễ); đặc biệt, nghiên cứu cũng ghi nhận sự tích lũy mật số tuyến trùng ký sinh theo thời gian canh tác tại các vùng chuyên canh chuối lâu năm.