Tại Việt Nam, diện tích năm 2023 đạt 27,7 nghìn ha, năng suất bình quân xấp xỉ 35,8 tấn/ha (Tổng cục Thống kê, 2024). Với điều kiện thời tiết thuận lợi, cà chua có thể canh tác ở nhiều địa phương; tuy nhiên hiện vẫn còn ít nghiên cứu tập trung phân tích đầy đủ thực trạng sản xuất cũng như các yếu tố tác động đến hiệu quả kỹ thuật và những khó khăn/ rào cản trong sản xuất cà chua ở Việt Nam. Một số nghiên cứu trước đây chủ yếu phản ánh thu nhập hoặc kết quả sản xuất, hoặc mới đi theo hướng xem xét ảnh hưởng của liều lượng đầu vào (ví dụ phân bón) trong thí nghiệm, do đó chưa bao quát được các yếu tố như đặc điểm nhân khẩu của hộ, quy mô diện tích, mức độ tập huấn kỹ thuật và điều kiện sản xuất thực tế tại đồng ruộng.

Thái Bình là tỉnh có quy mô sản xuất nông nghiệp lớn của vùng Đồng bằng sông Hồng, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2020–2024 đạt khoảng 2,5%/năm (Cục Thống kê tỉnh Thái Bình, 2024). Trong định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp, tỉnh xác định chuyển một phần diện tích trồng lúa sang cây rau màu có giá trị kinh tế, nên diện tích rau tăng từ 38,2 nghìn ha (năm 2016) lên 41,1 nghìn ha (năm 2023). Dù vậy, cà chua tại Thái Bình vẫn chiếm diện tích rất nhỏ: năm 2023 đạt khoảng 615 ha, tương đương 1,5% tổng diện tích rau của tỉnh (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Thái Bình, 2024). Năng suất cà chua của tỉnh cũng thấp hơn đáng kể so với mức bình quân toàn quốc, còn dưới 30%, trong khi mô hình sản xuất chủ yếu tập trung ở các hộ quy mô nhỏ, thiên về kinh nghiệm, ít ứng dụng tiến bộ kỹ thuật nên hiệu quả chưa tương xứng.

Mặc dù cà chua là cây có giá trị, việc phát triển tại Thái Bình chưa được chú trọng và đến nay chưa có nghiên cứu đánh giá đầy đủ thực trạng sản xuất. Trên nền tảng đó, nghiên cứu này hướng đến cung cấp bức tranh tổng quan về tình hình sản xuất và hiệu quả kinh tế của cà chua tại tỉnh, đồng thời làm rõ các yếu tố ảnh hưởng cũng như các khó khăn mà hộ nông dân gặp phải để từ đó đề xuất giải pháp thúc đẩy phát triển trong thời gian tới. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu điều tra 200 hộ trồng cà chua tại huyện Vũ Thư và Quỳnh Phụ, áp dụng thống kê mô tả, so sánh và hạch toán chi phí–lợi ích. Kết quả cho thấy cà chua thường được trồng phân tán, quy mô nhỏ với diện tích trung bình khoảng 1,1 sào/hộ (khoảng 400 m²); thu nhập đạt xấp xỉ 12 triệu đồng/sào nhưng các hộ phải đối mặt với nhiều thách thức như kiểm soát sâu bệnh, biến động giá cả, sức ép nhu cầu thị trường và chi phí lao động cao. Vì vậy, nghiên cứu nhấn mạnh nhu cầu về tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ áp dụng biện pháp bảo vệ thực vật hiệu quả, đồng thời tăng cường thông tin thị trường và mở rộng kênh tiêu thụ theo hướng siêu thị, nhà hàng và cửa hàng thực phẩm an toàn.