Công bố trên tạp chí Nature Astronomy, nghiên cứu của các nhà khoa học Đại học Rochester cho thấy các hành tinh thuộc nhóm “siêu Trái Đất”—lớn hơn Trái Đất nhưng nhỏ hơn các hành tinh băng như Sao Hải Vương—có thể sở hữu những lớp đá nóng chảy khổng lồ nằm sâu dưới lớp phủ. Những lớp này, gọi là “đại dương magma đáy” (BMO), có khả năng hoạt động như một máy phát từ trường tự nhiên.
Trên Trái Đất, từ trường được tạo ra bởi chuyển động của sắt lỏng trong lõi ngoài. Tuy nhiên, cơ chế này có thể không áp dụng cho các hành tinh lớn hơn nhiều. Một số siêu Trái Đất có lõi hoàn toàn rắn hoặc hoàn toàn lỏng, khiến quá trình tạo từ trường theo kiểu truyền thống bị hạn chế. Khi đó, lớp magma sâu bên trong có thể trở thành nguồn thay thế quan trọng.
Theo nhà khoa học Miki Nakajima, từ trường là yếu tố then chốt để duy trì sự sống, vì nó giúp bảo vệ hành tinh khỏi bức xạ năng lượng cao và giữ ổn định khí quyển. Thực tế, nhiều hành tinh đá trong Hệ Mặt Trời như Sao Kim hay Sao Hỏa không có từ trường mạnh nên khó duy trì điều kiện sống như Trái Đất.
Để kiểm chứng giả thuyết, nhóm nghiên cứu đã tiến hành các thí nghiệm sốc laser nhằm mô phỏng điều kiện áp suất cực cao bên trong các siêu Trái Đất. Kết hợp với mô phỏng cơ học lượng tử và các mô hình tiến hóa hành tinh, họ phát hiện rằng dưới áp suất lớn, magma có thể trở nên dẫn điện đủ tốt để duy trì từ trường trong hàng tỷ năm.
Kết quả cho thấy các hành tinh có khối lượng gấp 3–6 lần Trái Đất có thể tạo ra từ trường mạnh và bền hơn cả hành tinh của chúng ta. Điều này đồng nghĩa khả năng tồn tại sự sống trên các siêu Trái Đất có thể cao hơn so với những gì từng được đánh giá trước đây.
Đáng chú ý, siêu Trái Đất là loại ngoại hành tinh phổ biến nhất trong thiên hà và nhiều trong số đó nằm trong “vùng có thể ở được”—nơi nước lỏng có thể tồn tại. Vì vậy, phát hiện này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cấu trúc hành tinh mà còn mở rộng tiêu chí tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất.
Dù cần thêm các quan sát thực tế để xác nhận, nghiên cứu đã gợi ý rằng “lá chắn từ” của một hành tinh có thể không chỉ đến từ lõi kim loại, mà còn từ những đại dương magma ẩn sâu—một yếu tố ранее bị đánh giá thấp trong hành trình khám phá vũ trụ. |