Theo báo cáo AR6 của IPCC, rủi ro lũ được dự báo sẽ gia tăng ở mọi mức độ ấm lên: lượng mưa tăng làm tăng nguy cơ lũ lụt cục bộ; mực nước biển dâng và triều cường lấn sâu vào đất liền làm trầm trọng thêm ngập lụt vùng ven biển; đồng thời, cường độ các hiện tượng thủy văn cực đoan tăng khiến nguy cơ ngập lụt có thể tăng mạnh và thiệt hại kinh tế có thể gia tăng tương ứng theo các kịch bản biến đổi khí hậu. Thực tế này cho thấy lũ lụt không chỉ là hiện tượng thời tiết, mà là rủi ro chịu tác động tổng hợp của nhiều yếu tố khí hậu – thủy văn và mức độ phát triển kinh tế - xã hội.

Trên thế giới, các nghiên cứu tập trung vào việc mô tả rủi ro lũ lụt, ước tính nguy cơ tổn thất và đánh giá thiệt hại, trước đây thường nhấn mạnh thiệt hại trực tiếp. Tuy vậy, trong khung đánh giá rủi ro, chương trình của Plate (2002) gợi ý cách tiếp cận theo chuỗi hợp lý: phân tích rủi ro (xác định hiểm họa, đánh giá tính dễ bị tổn thương/DBTT, xác định rủi ro), triển khai giảm nhẹ thiên tai (công nghệ và phi công nghệ) và nâng cao sẵn sàng ứng phó (dự án cứu trợ, hệ thống cảnh báo sớm, tổ chức sơ tán). Tiếp cận của IPCC dựa trên cấu phần của rủi ro theo công thức nhận diện nguyên nhân – kết quả thông qua mức độ tiếp xúc (E) với biến đổi khí hậu, độ nhạy cảm (S) và khả năng thích ứng (AC), từ đó làm rõ các nhân tố chi phối độ lớn và quy mô rủi ro.

Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, với xu thế ngày càng bất lợi và tần suất, cường độ thiên tai có nguồn gốc khí tượng – thủy văn gia tăng. Trong những năm gần đây, thiên tai, hạn hán, thiếu nước và lũ lụt xảy ra thường xuyên, diễn biến phức tạp ở nhiều vùng miền, gây suy giảm năng lực thích ứng của hệ thống tự nhiên cũng như kinh tế – xã hội ở địa phương. Vì vậy, trong bối cảnh yêu cầu đánh giá tác động theo Thông tư 01/2022/TT-BTNMT của Bộ TN&MT (ban hành ngày 7/1/2022), bài báo sử dụng cách tiếp cận theo khái niệm rủi ro của IPCC để ĐGTĐ của ngập lụt: xác định hiểm họa (H), mức độ tiếp xúc (E) và tính DBTT (V); từ kết quả tính toán sẽ lựa chọn và đề xuất các giải pháp giảm thiểu phù hợp, minh họa cho trường hợp TP. Đà Nẵng trong điều kiện hiện trạng như một cơ sở tham chiếu ra quyết định.