Ông Phạm Đình Đoàn, Chủ tịch Tập đoàn Phú Thái.

Giữ nhịp tăng trưởng cao sẽ khó hơn giai đoạn trước

Phát biểu tại talkshow “Làm thế nào để Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số?”, Chủ tịch Tập đoàn Phú Thái thẳng thắn nhìn nhận, việc duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số trong 5 năm tới là thách thức rất lớn. Khi quy mô nền kinh tế đã mở rộng đáng kể, việc giữ nhịp tăng trưởng cao sẽ khó khăn hơn nhiều so với giai đoạn trước.

“Đây có thể là cơ hội cuối cùng để Việt Nam bứt phá vào nhóm nước thu nhập cao. Nhưng để đạt được, không thể chỉ dừng ở 5-10 giải pháp như trước mà cần tới 15-20 giải pháp mang tính đột phá hơn”, ông Đoàn nhấn mạnh.

Theo ông, mục tiêu này đang tạo ra sự kỳ vọng lớn trong cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời đặt ra yêu cầu phải thay đổi mạnh mẽ tư duy quản lý từ phía cơ quan nhà nước.

Ông nhấn mạnh rằng động lực then chốt để hiện thực hóa tăng trưởng cao vẫn là khu vực kinh tế tư nhân. Doanh nghiệp Việt có khát vọng mở rộng quy mô và nâng cao vị thế, song vẫn đối mặt với nhiều áp lực, đặc biệt là sự cạnh tranh ngày càng gia tăng từ doanh nghiệp nước ngoài.

Cảnh báo về làn sóng hàng hóa từ Trung Quốc, ông Đoàn cho biết các cán bộ quản lý của Phú Thái khi khảo sát tại Quảng Đông đã nhận thấy một “cỗ máy chính sách” quy mô lớn đang hướng vào thị trường Việt Nam.

“Trước đây họ chỉ phát triển hệ thống kho bãi dọc biên giới, nhưng hiện nay logistics đã đi sâu vào nội địa. Họ tận dụng KOL, KOC để livestream bán hàng trực tiếp. Doanh nghiệp Trung Quốc khi vào Việt Nam không đi một mình, mà có sự hỗ trợ đồng bộ từ chính quyền đến các hiệp hội”, ông Đoàn phân tích.

Thực tế này khiến nhiều doanh nghiệp trong nước gặp khó trong cạnh tranh về giá. Thậm chí, một số doanh nghiệp từng sản xuất tại Việt Nam nay chuyển sang nhập thành phẩm từ Trung Quốc về hoàn thiện rồi phân phối. Ông cũng lưu ý, nếu dòng vốn FDI không gắn kết với doanh nghiệp nội địa, phần giá trị gia tăng giữ lại trong nước sẽ hạn chế, ảnh hưởng tới chất lượng tăng trưởng dài hạn.

Cải cách thể chế phải đi trước

Từ thực tiễn đó, ông Phạm Đình Đoàn nhấn mạnh vai trò của cải cách thể chế. Theo ông, cải cách cần đi trước và mạnh hơn để tạo dư địa cho doanh nghiệp phát triển. Ông dẫn chứng một số bất cập hiện nay như tình trạng cấp phép lệch pha với nhu cầu thị trường, khiến doanh nghiệp trong nước cạnh tranh lẫn nhau trước khi phải đối mặt với đối thủ ngoại.

Cải cách thể chế phải đi trước.

Bên cạnh đó, chi phí thời gian cũng là gánh nặng lớn. Nhiều dự án lẽ ra chỉ mất một năm nhưng kéo dài tới ba năm, làm gia tăng chi phí và ảnh hưởng tới động lực phát triển của doanh nghiệp.

“Doanh nghiệp Việt, dù lớn hay nhỏ, vẫn đang trong giai đoạn cần được nuôi dưỡng. Điều họ cần không chỉ là ưu đãi thuế hay vốn, mà là một môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch”, ông Đoàn nhấn mạnh.

Chia sẻ thêm, Chủ tịch Phú Thái cho biết nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện rơi vào tình thế khó khăn khi “làm đúng thì lỗ, lách luật mới có lãi”. Tuy nhiên, theo ông, bối cảnh mới với sự phát triển của công nghệ và yêu cầu hội nhập đang buộc doanh nghiệp phải chuyển sang làm ăn bài bản, minh bạch nếu không muốn bị đào thải.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp đã phải cắt giảm từ 10% đến 40% lao động nhằm nâng cao năng suất và thích ứng với công nghệ. Đây được xem là quá trình tái cấu trúc cần thiết, dù không tránh khỏi những tác động ngắn hạn.

Đánh giá về triển vọng, ông Phạm Đình Đoàn cho rằng Việt Nam vẫn có nhiều điều kiện thuận lợi để đạt tăng trưởng hai con số, từ nền kinh tế mở, quy mô thị trường lớn đến tinh thần khởi nghiệp mạnh mẽ của doanh nhân. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, chính sách cần đi vào chiều sâu và cụ thể hơn.

Thay vì các định hướng chung, ông đề xuất cần có một “thực đơn chính sách” rõ ràng: doanh nghiệp khởi nghiệp cần gì, doanh nghiệp tiềm năng cần gì để trở thành lực lượng dẫn dắt, và chiến lược kết nối giữa FDI với doanh nghiệp trong nước phải được thiết kế ra sao.

“Nếu có thể lựa chọn và hỗ trợ hiệu quả 50-100 doanh nghiệp đầu tàu, tạo ra làn sóng kinh doanh rộng khắp, Việt Nam hoàn toàn có thể tạo nên bước đột phá trong 5 năm tới. Đây không chỉ là câu chuyện trước mắt, mà còn là nền tảng cho các thế hệ sau”, ông Đoàn nhấn mạnh./.