Cây nha đam (Aloe vera L.) thuộc chi Aloeaceae, họ Asphodelaceae, là nguồn dược liệu quý và được sử dụng trong cả Đông y lẫn Tây y. Những năm gần đây, sau khi khoa học ghi nhận các công dụng và tiềm năng ứng dụng của nha đam trong y học và nhu cầu sản phẩm mới, diện tích trồng và quy mô sản xuất các sản phẩm từ nha đam (thuốc, nước giải khát, mỹ phẩm) đã được mở rộng.
|
Ảnh minh họa
Bình Thuận là tỉnh có khí hậu nhiệt đới gió mùa đặc trưng, thời tiết khô nóng, nhiệt độ trung bình năm khoảng 26–32,6°C; đồng thời có vùng đất cát ven biển với pH trung tính, khá phù hợp để phát triển cây nha đam.
Tuy nhiên, tại Bình Thuận hiện vẫn chưa hình thành được quy trình canh tác ổn định cho cây nha đam trên nền đất cát nghèo dinh dưỡng. Trong canh tác cây trồng nói chung, để nâng cao sinh trưởng và hiệu quả sản xuất, bên cạnh việc chọn giống, xác định thời vụ và mật độ trồng thích hợp thì việc sử dụng phân bón hợp lý có ý nghĩa quyết định. Nitơ có vai trò thúc đẩy sự phát triển của cây, làm tăng diện tích lá và số lượng lá, đồng thời ảnh hưởng đến các giai đoạn sinh trưởng và sinh sản. Kali là dưỡng chất đa lượng quan trọng, tham gia vào hoạt hóa enzyme, điều hòa trao đổi chất và quang hợp; vì vậy bón kali đầy đủ và cân đối giúp cây sinh trưởng tốt, bộ rễ phát triển mạnh, năng suất lá cao và tăng tích lũy hàm lượng gel.
Nhằm xác định ảnh hưởng của lượng phân đạm và kali đến sinh trưởng, năng suất cây nha đam trên đất cát Bình Thuận, thí nghiệm hai yếu tố được thực hiện từ tháng 06 đến tháng 11 năm 2023 theo kiểu ô lớn – ô nhỏ, với ba lần lặp lại. Yếu tố kali (ô nhỏ) gồm ba mức 85, 95 và 105 kg K₂O ha⁻¹ năm⁻¹; yếu tố đạm (ô lớn) gồm năm mức 130, 150, 170, 190 và 210 kg N ha⁻¹ năm⁻¹ trên nền 30 tấn phân chuồng hoai và 160 kg P₂O₅ ha⁻¹. Kết quả cho thấy lượng N và K khác nhau có ảnh hưởng rõ rệt đến chiều cao cây, chiều dài lá, số lá/cây và năng suất lá. Cụ thể, ở giai đoạn 16 tháng tuổi, nghiệm thức bón 190 kg N kết hợp 105 kg K₂O ha⁻¹ năm⁻¹ trên nền phân chuồng hoai 30 tấn và 160 kg P₂O₅ ha⁻¹ cho chiều dài lá đạt 52,3 cm và năng suất đạt 35,5 tấn/ha, là mức cao nhất trong các nghiệm thức. |