Việc mở rộng sử dụng phân bón, hóa chất bảo vệ thực vật và thất thoát tài nguyên làm gia tăng ô nhiễm, suy kiệt nguồn lực và thúc đẩy biến đổi khí hậu. Liên Hợp Quốc dự báo nếu duy trì xu hướng khai thác–sản xuất–tiêu dùng–thải bỏ như hiện nay, đến năm 2030 nhu cầu sử dụng tài nguyên có thể tăng mạnh, đi kèm lượng chất thải gây áp lực lớn lên khả năng hấp thụ của môi trường. Ở Việt Nam, việc sử dụng phân bón nhìn chung ở mức cao so với trung bình toàn cầu; trong khi đó, chất thải phát sinh từ trồng trọt và chăn nuôi còn đáng kể và phần lớn chưa được thu gom, xử lý hiệu quả, khiến nông nghiệp trở thành một trong các lĩnh vực phát thải khí nhà kính và tiêu tốn tài nguyên.

Trong bối cảnh đó, kinh tế tuần hoàn (KTTH) được xem là định hướng quan trọng để thúc đẩy nông nghiệp bền vững. Khác với tuyến tính, KTTH hướng tới tái sử dụng tài nguyên trong chu trình khép kín, chuyển hóa chất thải của quá trình này thành đầu vào của quá trình khác, nhờ đó tiết kiệm chi phí sản xuất, giảm suy thoái môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế. Chính phủ Việt Nam cũng xác định KTTH là giải pháp trọng tâm trong chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững đến năm 2030. Tuy nhiên, việc triển khai thực tiễn còn phân tán: công nghệ chưa thật sự đồng bộ, cơ chế chính sách còn thiếu và hiệu quả còn hạn chế, do đó chưa tạo được động lực mạnh mẽ cho chuyển đổi mô hình sản xuất.

Nam Định là tỉnh có quy mô đất nông nghiệp lớn, giá trị sản xuất nông nghiệp đáng kể, nhưng vẫn tồn tại những đặc trưng của sản xuất truyền thống như phụ thuộc vào hóa chất đầu vào và phát sinh lượng phụ phẩm chưa được tái tạo hiệu quả. Vì vậy, nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng và các rào cản khi áp dụng KTTH trên địa bàn, ưu tiên vào trồng trọt và chăn nuôi; đồng thời đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn trong thời gian tới. Kết quả cho thấy địa phương đã áp dụng đa dạng phương thức xử lý và tái sử dụng phụ phẩm để kéo dài vòng đời và giảm phát thải, mang lại giá trị kinh tế, xã hội và môi trường; song tỷ lệ phụ phẩm được thu hồi–tái chế còn thấp, người dân còn thiên về kinh nghiệm truyền thống hơn là ứng dụng khoa học công nghệ. Các rào cản chính được xác định bao gồm hạn chế về chính sách, nhận thức, vốn, công nghệ và thị trường tiêu thụ, từ đó cần các giải pháp đồng bộ để nâng cao mức độ triển khai và hiệu quả của mô hình nông nghiệp tuần hoàn.