Trí tuệ nhân tạo [ Đăng ngày (31/03/2026) ]
Các cảm biến mới giúp robot có thể cảm nhận được
Một nhóm nghiên cứu, trong đó có Huanyu Larry Cheng, Giáo sư liên kết về Khoa học Kỹ thuật và Cơ học tại Đại học Penn State, đang sử dụng các cảm biến áp suất - những thiết bị nhỏ xíu, kích thước xấp xỉ một chiếc kẹp giấy, có thể đo lực tác dụng lên một diện tích - để thiết kế một loại "da" điện tử có độ nhạy cao, dùng kèm với robot và chân tay giả.

Các nhà nghiên cứu đã đề xuất thiết kế mới cho các cảm biến cho phép điều khiển từ xa các hệ thống robot và chân tay giả. Ảnh: Larry Cheng / Penn State

Giải quyết hạn chế của công nghệ cảm biến áp suất

Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu và phát triển, việc chế tạo các cảm biến áp suất linh hoạt đạt được độ chính xác cao và khả năng phản hồi nhạy bén với những áp suất nhỏ vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Các thiết kế thông thường thường cung cấp mạng lưới dẫn điện phong phú, nhưng sự sắp xếp không đều của chúng làm suy yếu độ bền nén, từ đó hạn chế phạm vi phát hiện và độ ổn định lâu dài.

Trong nghiên cứu này, nhóm đã thiết kế một nền tảng cảm biến áp suất linh hoạt dựa trên vật liệu được gọi là aerogel oxit graphene khử (rGOA) – một vật liệu cực kỳ nhẹ và giàu oxy. Bằng phương pháp đúc đông lạnh, một kỹ thuật sản xuất làm đông đặc hỗn hợp chất lỏng và chất rắn thành một vật liệu duy nhất, họ có thể tạo ra các cảm biến có cấu trúc vi mô không đẳng hướng, nghĩa là chúng có độ bền cơ học khác nhau tùy thuộc vào hướng tác dụng lực.

Nhờ những điều chỉnh này, các cảm biến có thể đồng thời đạt được độ nhạy cực cao, phạm vi phát hiện áp suất rộng và độ ổn định lâu dài. Mặc dù mỗi cảm biến chỉ có kích thước khoảng tám milimét, nhưng chúng có thể chịu được lực khoảng ba ounce và hoạt động đáng tin cậy với tải trọng lên đến hơn 20.000 lần. Bằng cách lắp ráp các cảm biến riêng lẻ thành một mảng liên kết, chúng ta có thể tạo ra một "lớp da" nhân tạo có khả năng đo chính xác những thay đổi áp suất cực kỳ nhỏ.

Các cảm biến được chế tạo như thế nào?

Cảm biến áp suất được chế tạo bằng cách kẹp rGOA giữa một lớp màng tổng hợp, giống như nhựa, được dập nổi các điện cực xen kẽ - các thiết bị đo nhỏ được in trên vật liệu bằng mực bạc — và một lớp vật liệu polymer mỏng, gốc silicon. Việc kẹp các vật liệu này lại với nhau đảm bảo tiếp xúc điện ổn định, độ bền cơ học và tính linh hoạt cho các ứng dụng thực tế.

Nhóm đã thử nghiệm các cảm biến của mình bằng cách đo phản ứng dòng điện dưới nhiều áp suất khác nhau, đồng thời đánh giá phản ứng tần số và độ ổn định dưới nhiều nhiệt độ và độ ẩm khác nhau. Các cảm biến tỏ ra cực kỳ nhạy, cho độ nhạy gần gấp đôi so với các cảm biến được sản xuất bằng cấu trúc truyền thống.

Ngoài ra, các cảm biến này thể hiện thời gian phản hồi và phục hồi cực nhanh, phản ứng với sự thay đổi áp suất chỉ trong hơn 100 mili giây và phục hồi từ các phản hồi chỉ trong 40 mili giây - một quá trình mà các tùy chọn cảm biến khác có thể mất hơn 250 mili giây để hoàn thành.

Quá trình lắp ráp các cảm biến

Các cảm biến có thể được lắp ráp thành một mảng, thu thập nhiều phép đo riêng lẻ. Sử dụng bộ vi điều khiển, một máy tính nhỏ được thiết kế để thực hiện một nhiệm vụ cụ thể, các tín hiệu áp suất này được thu thập, chuyển đổi thành giá trị số và hiển thị theo thời gian thực. Điều này cho phép các cảm biến xác định vị trí và độ lớn của áp suất do các vật thể khác nhau gây ra, có thể hữu ích cho các thiết bị giả chi, thao tác robot và giám sát tình trạng pin.

Tính linh hoạt, độ nhạy cực cao và độ ổn định môi trường của các cảm biến cho phép chúng thích ứng với các bề mặt phức tạp để lập bản đồ áp suất chính xác, một cách để hình dung áp suất giữa hai bề mặt. Những khả năng này mở ra những khả năng mới trong robot thông minh, thiết bị đeo và giao diện người-máy, cho phép phát hiện những thay đổi áp suất động từ các vật thể không đều hoặc những thay đổi thể tích nhỏ.

Một ứng dụng quan trọng là phát hiện sớm hiện tượng phồng rộp pin ở xe điện - một vấn đề phổ biến khi áp suất bên trong tăng cao có thể gây hư hỏng không thể khắc phục cho pin.

Ngoài ra, các cảm biến có thể nhận dạng hình dạng vật thể hoặc giúp hệ thống robot nắm bắt các vật thể dễ vỡ. Khi được sử dụng cùng với một bộ phận thao tác robot như tay robot hoặc kẹp, các cảm biến có thể theo dõi áp lực trong thời gian thực và so sánh với ngưỡng an toàn được thiết lập trước để ngăn ngừa hư hỏng vật thể. Hệ thống phản hồi lực này cho phép robot theo dõi chính xác chuyển động của tay và nắm bắt các vật thể mỏng manh như đậu phụ, bông gòn và bánh bao hấp, điều này có thể là một bước tiến lớn trong tương tác và giao diện hiệu quả giữa người và máy.

Bước nghiên cứu tiếp theo và kế hoạch thương mại hóa trong tương lai

Các nhà nghiên cứu dự định giảm kích thước và trọng lượng của cảm biến để tăng cường khả năng tương thích sinh học và độ ổn định trong môi trường phức tạp. Nghiên cứu bổ sung có thể cho phép lập trình độ nhạy theo không gian — cho phép một cảm biến hoặc mảng cảm biến duy nhất đồng thời phát hiện các áp lực nhỏ trong một khu vực và chịu được tải trọng lớn trong khu vực khác — đồng thời tích hợp khả năng cảm biến áp suất, nhiệt độ hoặc biến dạng trong một cấu trúc toàn diện duy nhất.

Họ tin rằng những cảm biến này có tiềm năng lớn để triển khai và thương mại hóa trong thực tế tương lai thông qua việc tích hợp với các thiết bị đeo được và robot thương mại. Mảng các cảm biến này có thể cung cấp giải pháp cảm biến chi phí thấp và hiệu suất cao, đồng thời vẫn giữ được tính linh hoạt và khả năng tùy chỉnh cao.

ptphuc
Theo Theo techxplore.com
In bài viết  
Bookmark
Ý kiến của bạn

Xem nhiều

Tiêu điểm

Chuyển đổi số tại Cần Thơ: Thực trạng và giải pháp hoàn thiện hệ thống chính sách nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp
Nỗ lực hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, đảm bảo kết nối thông suốt
Tập trung cao độ cho phát triển kinh tế - xã hội thành phố
Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác đối ngoại
Lãnh đạo UBND thành phố Cần Thơ làm việc với Sở Khoa học và Công nghệ về tình hình hoạt động sau khi hợp nhất ba địa phương
Hội đồng tư vấn, giao trực tiếp tổ chức chủ trì nhiệm vụ KH&CN (Tư vấn và chứng nhận Tiêu chuẩn ISO 9001:2015 – Hệ thống quản lý chất lượng - Các yêu cầu và Tiêu chuẩn ISO 14001:2015 – Hệ thống quản lý môi trường) thuộc Chương trình NSCL năm 2025
Microsoft cáo buộc nhóm tin tặc đứng sau mạng lưới Deepfake AI
Công nghệ lưu trữ lượng tử vừa đạt đột phá: Chứa 5.000 phim 4K trên một tinh thể bé hơn đầu ngón tay?
Sony tuyên bố hợp tác gây chấn động ngành game, mang tính năng độc quyền trên AMD RX 9000 đến PS5 Pro, vạch ra tương lai cho PS6
Startup xe điện Dat Bike đã không còn "trong tay” người Việt
Trung Quốc tự đẩy mình vào 'thời khắc sinh tử': 300 startup xe điện chỉ còn 7 hãng lớn có thể tồn tại, chiến trường xe điện khốc liệt hơn bất kỳ lúc nào
Chuyên gia Phạm Chi Lan chỉ ra 4 điểm yếu của các nhà sáng lập Việt: Nhiều startup cho rằng xuất khẩu được mới 'oai', trong khi thị trường nội còn khó hơn ngoại
Startup KAMEREO ‘ấm bụng’ trong ‘mùa đông gọi vốn’: Hoàn tất vòng Series B với 7,8 triệu USD từ 5 ‘đồng hương’ Nhật Bản
Founder - CEO Amslink: Kiến tạo tương lai Anh ngữ cho thế hệ trẻ Việt
CASTI Awards 2024 - Tôn vinh sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Siêu thị số  
 
Thuật toán học tăng cường cải tiến dựa trên xu hướng dữ liệu ứng dụng trong ra quyết định giao dịch thị trường tiền điện tử
Sự phát triển nhanh chóng của thị trường tiền điện tử đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các phương pháp ra quyết định giao dịch có khả năng thích ứng với tính biến động cao và phi tuyến của dữ liệu giá. Trong bối cảnh đó, học tăng cường được xem là một hướng tiếp cận tiềm năng nhờ khả năng học trực tiếp thông qua tương tác với môi trường mà không cần dữ liệu gán nhãn. Tuy nhiên, việc chỉ sử dụng học tăng cường thuần túy thường gặp hạn chế trong việc kiểm soát rủi ro và tối ưu lợi nhuận khi áp dụng vào thị trường tài chính thực tế.


 
Công nghệ 4.0  
 
Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI
Diễn đàn “Digital Trust in Finance 2026 - Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI” sẽ diễn ra tại Hà Nội vào ngày 12/5 tới.


 
Điện tử  
 
AGIBOT triển khai robot bán nhân hình trong sản xuất điện tử
AGIBOT vừa công bố việc đưa dòng robot AGIBOT G2 vào môi trường sản xuất điện tử tiêu dùng tại Longcheer Technology. Đây được xem là bước tiến quan trọng, đánh dấu việc ứng dụng trí tuệ nhân thể (embodied AI) ở quy mô công nghiệp, trực tiếp trong quy trình sản xuất cốt lõi.


 
Tin học  
 
Thuật toán học tăng cường cải tiến dựa trên xu hướng dữ liệu ứng dụng trong ra quyết định giao dịch thị trường tiền điện tử
Sự phát triển nhanh chóng của thị trường tiền điện tử đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các phương pháp ra quyết định giao dịch có khả năng thích ứng với tính biến động cao và phi tuyến của dữ liệu giá. Trong bối cảnh đó, học tăng cường được xem là một hướng tiếp cận tiềm năng nhờ khả năng học trực tiếp thông qua tương tác với môi trường mà không cần dữ liệu gán nhãn. Tuy nhiên, việc chỉ sử dụng học tăng cường thuần túy thường gặp hạn chế trong việc kiểm soát rủi ro và tối ưu lợi nhuận khi áp dụng vào thị trường tài chính thực tế.


 



© Copyright 2020 Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo - Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ
Địa chỉ: 118/3 Trần Phú - Phường Cái Khế - thành phố Cần Thơ
Giấy phép số: 05/ GP-TTĐT, do Sở Thông tin và Truyền Thông thành phố Cần Thơ cấp ngày 23/5/2017
Trưởng Ban biên tập: Ông Vũ Minh Hải - Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo - Sở Khoa học & Công nghệ TP. Cần Thơ
Ghi rõ nguồn www.trithuckhoahoc.vn khi bạn sử dụng lại thông tin từ website này