Rừng ngập mặn Cần Giờ có tổng diện tích trên 35.000ha.

Rừng ngập mặn Cần Giờ giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu của TP.HCM. Với diện tích lớn và hệ sinh thái đa dạng, khu rừng này có khả năng hấp thụ và lưu trữ lượng các-bon đáng kể, tạo tiềm năng lớn để phát triển tín chỉ các-bon.

Nhận thức rõ giá trị đó, TP.HCM đã từng bước nghiên cứu, xây dựng các cơ chế quản lý, đo đạc và xác minh trữ lượng các-bon rừng ngập mặn theo tiêu chuẩn quốc tế. Việc khai thác hiệu quả tín chỉ các-bon không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính mà còn tạo thêm nguồn lực tài chính cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn Cần Giờ. Đây được xem là hướng tiếp cận hài hòa giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế xanh, phù hợp với mục tiêu tăng trưởng bền vững của TP.HCM trong giai đoạn hiện nay.

Với diện tích trên 35.000 ha, rừng ngập mặn Cần Giờ được các nhà khoa học đánh giá là có tiềm năng lớn để tham gia thị trường tín chỉ các-bon. Tuy nhiên, theo đại diện Phòng Phát triển tài nguyên và Hợp tác, Ban Quản lý Rừng phòng hộ, đặc dụng TP.HCM, trước khi tham gia thị trường các-bon cũng như trao đổi tín đổi tín chỉ các-bon thì phải bảo vệ được tiềm năng tín chỉ các-bon của rừng ngập mặn Cần Giờ. Theo đó, trước hết phải thực hiện tốt công tác bảo tồn, tức là bảo vệ nguyên vẹn được diện tích rừng ngập mặn Cần Giờ.

Đây là điều kiện đầu tiên và là điều kiện tiên quyết để tính tới việc phát huy giá trị các-bon của rừng ngập mặn Cần Giờ. Bên cạnh đó là tập trung nghiên cứu về tiềm năng tín chỉ các-bon của rừng ngập mặn Cần Giờ. Trước đây, Ban Quản lý Rừng phòng hộ, đặc dụng TP.HCM đã có các công trình nghiên cứu về khả năng áp dụng các-bon của các loại rừng trồng. Trong thời gian qua, Ban đã đề nghị và đang được thành phố xem xét phê duyệt để triển khai công tác đánh giá trữ lượng các-bon của các loại cây rừng tự nhiên.

Từ công tác này, Ban sẽ đánh giá được tổng diện tích hiện có của từng loài cây rừng ngập mặn và khả năng hấp thụ các-bon như thế nào. Khi đã có số liệu cụ thể thì việc tham gia thị trường các-bon sẽ rất thuận lợi. Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng của rừng ngập mặn Cần Giờ để nâng cao khả năng hấp thụ cũng như tích tụ các-bon của rừng, làm gia tăng lượng các-bon hàng năm.

Rừng ngập mặn Cần Giờ, không chỉ phát huy giá trị hấp thụ các-bon của rừng mà cần quan tâm đến chỉ số đa đạng sinh học. Đây là một trong những điều cơ bản để duy trì cũng như nâng cao khả năng tích tụ các-bon của hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ. Việc đa dạng sinh học sẽ giúp phát triển rừng một cách bền vững để có thể khai thác được tín chỉ các-bon trong thời gian sắp tới.  Đại diện Viện Khoa học Lâm nghiệp Nam Bộ, nhận định, rừng ngập mặn Cần Giờ đã bắt đầu được trồng phục hồi từ gần 50 năm trước, nên thời gian và tuổi của nhiều cây rừng đã quá lớn.

Tính theo tuổi sinh trưởng cho một loài cây hoặc là bất cứ sinh vật nào, cũng sẽ già hóa theo thời gian. Mặt khác, trong thời gian đầu, Thành phố Hồ Chí Minh tiến hành khôi phục rừng ngập mặn Cần Giờ, lực lượng trồng rừng chủ chốt là thanh niên xung phong và họ trồng với mật độ rất dày.

Chính vì vậy, ở rừng ngập mặn Cần Giờ hiện nay, cây vừa mọc dày, tuổi cây lại lớn, dẫn đến tình trạng suy thoái rừng. Trước đó, UBND TP Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 2420/QĐ-UBND về phê duyệt phương án quản lý rừng bền vững rừng phòng hộ Cần Giờ đến năm 2030 của Ban Quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng TP Hồ Chí Minh.

Phương án quản lý rừng bền vững trên hướng đến mục tiêu chung sử dụng hiệu quả, bền vững diện tích rừng phòng hộ; bảo tồn sinh thái học; sử dụng hợp lý cảnh quan, môi trường rừng; phát triển du lịch sinh thái.

Đồng thời, qua đó cũng chia sẻ lợi ích từ rừng với các bên liên quan, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương gắn liền với quốc phòng, an ninh, giữ gìn và phát huy giá trị Khu Dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ và nâng cao khả năng chống chịu của rừng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp hiện nay.

Theo quyết định phê duyệt trên, về kinh tế, sẽ triển khai Đề án phát triển du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng phòng hộ Cần Giờ giai đoạn 2025 - 2030. Dự kiến, thu hút lượng khách du lịch bình quân từ 400.000 - 500.000 lượt/năm, phát triển du lịch bền vững, có trách nhiệm và chất lượng cao…

Khai thác hiệu quả tín chỉ các-bon từ rừng ngập mặn Cần Giờ là bước đi chiến lược trong việc thực hiện các cam kết về giảm phát thải và phát triển bền vững của TP.HCM. Đồng thời, việc gắn khai thác tín chỉ các-bon với sinh kế bền vững cho người dân địa phương là yếu tố trọng tâm nhằm đảm bảo sự đồng thuận và tham gia tích cực của cộng đồng.

Song song đó, công tác giám sát, đánh giá trữ lượng các-bon cần được thực hiện thường xuyên, minh bạch, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, qua đó nâng cao giá trị và tính cạnh tranh của tín chỉ các-bon rừng ngập mặn. Khi được triển khai đồng bộ và bài bản, góp phần bảo vệ “lá phổi xanh” Cần Giờ, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế xanh, khẳng định vai trò tiên phong của TP.HCM trong ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.