Những kết quả bước đầu

Thực hiện Đề án số 02-ĐA/HU (giai đoạn 2020-2025), huyện Chư Păh đã tập trung ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã (HTX) và doanh nghiệp để phát triển lợi thế vùng nguyên liệu nông nghiệp.

Huyện đã hình thành và nhân rộng nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao tiêu biểu, gồm trồng dưa lưới trong nhà màng; sản xuất các loại nấm sò trắng, nấm bào ngư, nấm linh chi; trồng sầu riêng, cà phê ứng dụng tưới tiết kiệm và công nghệ sinh học; nuôi cá thát lát cườm, diêu hồng, rô phi có sử dụng công nghệ sục khí; áp dụng tưới phun mưa tại gốc cho cà phê và cây ăn quả. Song song đó, huyện đã tổ chức 27 lớp tập huấn kỹ thuật nhằm nâng cao năng lực sản xuất cho người dân.

Năm 2021, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Chư Păh triển khai mô hình trồng dưa vân lưới ứng dụng công nghệ nhà màng và giá thể tại làng Ia Sik và thôn 2 (xã Ia Nhin) trên diện tích 0,75 ha, với tổng kinh phí hơn 1,8 tỷ đồng. Nhà nước hỗ trợ giống, vật tư nông nghiệp thiết yếu; người dân đầu tư nhà màng, hệ thống tưới, giá thể và công lao động, đồng thời được hưởng toàn bộ sản phẩm.

Mô hình cho hiệu quả tích cực khi giúp kiểm soát sâu bệnh, giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật và hạn chế tác động của thời tiết khắc nghiệt. Nhờ đó, nhiều hộ dân tham gia và mở rộng diện tích lên khoảng 11 ha. Đây được xem là hướng sản xuất phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp công nghệ cao và thân thiện môi trường.

Anh Hoàng Ngọc Khang ở xã Ia Nhin nhận thấy trồng dưa lưới cho thu nhập cao hơn cà phê nên đã chuyển 2,5 sào cà phê sang trồng dưa theo hướng hữu cơ. Dù chi phí đầu tư nhà màng khoảng 200 triệu đồng mỗi sào khá lớn, mô hình vẫn mang lại hiệu quả kinh tế khả quan.

“Dưa lưới có thời gian sinh trưởng ngắn, khoảng 65-70 ngày/vụ, trọng lượng dưa đạt 1,3-1,6 kg/quả. Năng suất đạt 3-3,5 tấn/sào (canh tác 4 vụ/năm). Hiện tại, dưa loại 1 được thương lái thu mua với giá 24 ngàn đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, người trồng dưa có thể lãi khoảng 30-50 triệu đồng/sào/vụ”-anh Khang chia sẻ.

Huyện Chư Păh đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân liên kết sản xuất theo tiêu chuẩn để nâng cao giá trị và ổn định đầu ra. HTX Nông nghiệp Việt Tiến (xã Ia Nhin) hiện liên kết khoảng 500 hộ trồng 530 ha cà phê đạt chuẩn 4C, giúp năng suất đạt 4–5 tấn nhân/ha và giá thu mua cao hơn thị trường khoảng 300 đồng/kg. Với giá cà phê 100.000–130.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, người dân lãi khoảng 300–400 triệu đồng/ha/năm.

Ông Trần Nga (thôn 1, xã Ia Nhin) là thành viên HTX Nông nghiệp Việt Tiến. Từ năm 2017, ông Nga tham gia HTX. Nhờ được tập huấn sản xuất cà phê 4C, vườn cây của gia đình phát triển tốt, môi trường cũng được bảo vệ. “2 ha cà phê của gia đình cho năng suất ổn định, trung bình thu được trên 8 tấn nhân/năm”-ông Nga chia sẻ.

Huyện đã áp dụng công nghệ tưới tiên tiến, trong đó hệ thống tưới phun mưa tại gốc của Wasi giúp giảm 25% lượng nước, giảm công lao động và nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón. Hiện toàn huyện có hơn 3.124 ha cây trồng (cà phê, sầu riêng, chè, chanh dây, khoai lang) sử dụng hệ thống tưới tiết kiệm nước và công nghệ tiên tiến, chiếm 10% tổng diện tích gieo trồng, tăng 7% so với năm 2020.

Hướng đến nền nông nghiệp bền vững, hiện đại

Theo báo cáo tổng kết Đề án số 02-ĐA/HU, huyện Chư Păh có 60 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại 9 xã, thị trấn. Việc ứng dụng công nghệ được triển khai trong cả trồng trọt và chăn nuôi, tiêu biểu như mô hình nuôi cá lồng trên lòng hồ Ia Ly (xã Ia Kreng) và chăn nuôi heo đen bản địa bằng thảo dược (xã Ia Mơ Nông).

Sau 5 năm thực hiện Đề án số 02-ĐA/HU, huyện Chư Păh đã xây dựng 8 mô hình trồng trọt, 1 mô hình lâm nghiệp và 2 mô hình thủy sản, góp phần thay đổi rõ rệt tư duy sản xuất của người dân. Tuy nhiên, để phát triển vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn và ứng dụng công nghệ đồng bộ, huyện cần có cơ chế hỗ trợ về vốn, tích tụ đất đai và đào tạo nguồn nhân lực trẻ.

Huyện Chư Păh tiếp tục định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu, ưu tiên các mô hình điểm tại vùng chuyên canh cà phê, sầu riêng, mắc ca. Đồng thời, huyện đề xuất tỉnh hỗ trợ đầu tư hạ tầng vùng nguyên liệu, cơ sở sơ chế và bảo quản, nâng cao năng lực cho HTX và doanh nghiệp nhỏ trong chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường tiêu thụ nông sản.

“Phát triển nông nghiệp công nghệ cao là hướng đi tất yếu, giúp tăng hiệu quả sản xuất, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao đời sống nông dân. Chư Păh quyết tâm đẩy mạnh chuyển đổi tư duy, thúc đẩy sản xuất hiện đại, bền vững”-ông Tấn khẳng định.

Dù còn khó khăn về vốn, tích tụ đất đai và tiêu thụ sản phẩm, huyện Chư Păh khẳng định hướng phát triển là đúng đắn và sẽ tiếp tục đẩy mạnh nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn và hữu cơ nhằm nâng cao giá trị gia tăng, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Sau 5 năm thực hiện Đề án số 02-ĐA/HU, địa phương đã tạo chuyển biến tích cực trong tư duy sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và từng bước hình thành nền nông nghiệp hiện đại, thân thiện môi trường, phù hợp với yêu cầu hội nhập và biến đổi khí hậu.