Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Công Tâm - Chủ tịch xã Tân Hòa, TP. Cần Thơ cho biết, Tân Hòa từ lâu nổi tiếng với những vườn xoài cát thơm ngon. Qua nhiều năm canh tác, nông dân đã tích lũy nhiều kinh nghiệm trong chăm sóc, xử lý ra hoa, đậu trái, phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch.

Hiện xã có khoảng 3.074 ha cây ăn trái, trong đó diện tích cho trái khoảng 2.050 ha, sản lượng ước 28.700 tấn. Riêng cây xoài có khoảng 461 ha, trong đó xoài Cát Hòa Lộc khoảng 300 ha - một trong những giống chủ lực có giá trị kinh tế cao.

Theo báo cáo sản xuất năm 2026, diện tích xoài Cát Hòa Lộc đang cho trái khoảng 276 ha, sản lượng khoảng 2.192 tấn/năm, tập trung tại các ấp Tân Thuận, Hai Ngàn, Năm Ngàn, Tám Ngàn và một số khu vực khác. Phần lớn vườn xoài có tuổi từ 10-25 năm và đang trong giai đoạn cho trái ổn định.

Đáng chú ý, toàn xã đã có 29 mã số vùng trồng với tổng diện tích 368 ha, trong đó có 6 vùng xoài. Đây là nền tảng quan trọng để kiểm soát quy trình sản xuất, nâng chất lượng, truy xuất nguồn gốc và từng bước đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Theo ông Nguyễn Công Tâm, trong bối cảnh người tiêu dùng và các thị trường nhập khẩu ngày càng coi trọng chất lượng, nguồn gốc và thương hiệu, việc xây dựng, bảo vệ nhãn hiệu “Xoài cát Tân Hòa” không chỉ giúp nhận diện sản phẩm mà còn tạo thêm giá trị cho nông sản, nâng vị thế thị trường và cải thiện thu nhập cho người trồng xoài.

Ông Nguyễn Công Tâm - Chủ tịch xã Tân Hòa phát biểu buổi toạ đàm.

Muốn đi xa phải tổ chức lại chuỗi giá trị

PGS.TS. Võ Hồng Tú, Phó Giám đốc Cơ sở Hậu Giang, Đại học Cần Thơ cho rằng, để phát triển chuỗi giá trị xoài cát Tân Hòa, trước hết cần tổ chức vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn, nâng năng lực quản trị nông dân, tăng liên kết hợp đồng, giảm tổn thất sau thu hoạch và bảo đảm truy xuất nguồn gốc.

Tuy nhiên, chuỗi giá trị hiện vẫn đối mặt với không ít hạn chế như chất lượng chưa đồng đều, tập huấn chưa phủ rộng, quy mô sản xuất còn nhỏ, liên kết tiêu thụ ngắn hạn; trong khi các khâu sau thu hoạch và vận chuyển chưa đồng bộ.

Theo PGS.TS. Võ Hồng Tú, giai đoạn 2027-2030 cần chuyển mạnh từ tư duy “sản xuất được gì thì bán đó” sang quản trị theo nhu cầu thị trường, lấy hiệu quả và sinh kế của nông hộ làm thước đo.

Trọng tâm là tổ chức lại vùng nguyên liệu, chuẩn hóa sản xuất, củng cố tổ chức nông dân và liên kết kinh doanh; đồng thời đầu tư cho sau thu hoạch, logistics, chế biến và quản trị rủi ro. Chính quyền cần hỗ trợ hạ tầng và dữ liệu vùng, kiểm nghiệm, giao thông nội vùng, kết nối thị trường và cơ chế giám sát.

Với hợp tác xã, cần lựa chọn quy mô kinh doanh phù hợp năng lực, ưu tiên chất lượng và dòng tiền trước khi mở rộng. Với doanh nghiệp, nông hộ và hợp tác xã cần được xem là đối tác cung ứng dài hạn, cùng chia sẻ tiêu chuẩn, dự báo thị trường và phản hồi chất lượng thay vì chỉ thu mua theo thời vụ.

Các đại biểu trao đổi, thảo luận tại phiên tọa đàm

Từ trái xoài đến hệ sinh thái thương hiệu

Tại tọa đàm, nông dân quan tâm đến việc phát triển nhãn hiệu “Xoài cát Tân Hòa” sau khi được công nhận, đồng thời đề nghị tăng cường kết nối doanh nghiệp thu mua, gắn thương hiệu với du lịch cộng đồng, tham quan vườn xoài và phát triển chuỗi giá trị.

Nông dân cũng trao đổi về những vấn đề trực tiếp trong sản xuất như ra hoa không đồng loạt, thời điểm xử lý kích hoa và tình trạng bệnh trên trái non.

Theo bà Nguyễn Thị Giang - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ, xây dựng nhãn hiệu “Xoài cát Tân Hòa” có ý nghĩa quan trọng trong định hướng phát triển ngành hàng cây ăn trái của địa phương nói riêng và thành phố nói chung. Do đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ sẽ phối hợp với địa phương trong chuẩn hóa quy trình sản xuất, quản lý mã số vùng trồng, hướng dẫn nông dân thực hành sản xuất an toàn, nâng chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc. Đây cũng là tiền đề để kết nối vùng nguyên liệu với doanh nghiệp phân phối, chế biến, xuất khẩu.

Về lâu dài, giá trị của thương hiệu “Xoài cát Tân Hòa” sẽ không chỉ nằm ở một cái tên, mà phải được bảo chứng bằng chất lượng ổn định, vùng nguyên liệu chuẩn, dữ liệu minh bạch và doanh nghiệp đồng hành. Khi đó, trái xoài có thể trở thành một tài sản thương mại của địa phương, mở rộng cánh cửa vào thị trường trong nước, chế biến, xuất khẩu và du lịch cộng đồng.