Ảnh minh họa
Việt Nam sở hữu hơn một triệu km² diện tích biển, tạo điều kiện thuận lợi cho tiềm năng phát triển nuôi biển. Những năm gần đây, nhiều loài cá biển có giá trị kinh tế như cá mú, cá chim vây vàng, cá nâu, cá dìa… đã được mở rộng trong các hoạt động nuôi, góp phần tăng sản lượng và đa dạng hóa đối tượng nuôi.
Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng nhanh của nuôi cá biển cũng kéo theo nhiều thách thức liên quan đến tính bền vững trong sản xuất. Các tác động tiêu cực đến môi trường, sự suy giảm cân bằng hệ sinh thái, cùng với nguy cơ bùng phát dịch bệnh đang trở thành vấn đề đáng lo ngại. Trong đó, bệnh do vi khuẩn gây ra được xem là một trong những mối đe dọa lớn đối với nghề nuôi cá biển. Streptococcus iniae đã được xác định là tác nhân gây bệnh nghiêm trọng, có khả năng gây chết cao ở nhiều loài cá nuôi có giá trị kinh tế, gây thiệt hại đáng kể và làm phát sinh nguy cơ lây nhiễm sang cả các đối tượng thủy sản khác. Đặc biệt, S. iniae có khả năng thích nghi với điều kiện khác nhau và đã được báo cáo gây bệnh trên cả cá nước mặn và cá nước ngọt, tập trung nhiều ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới.
Cho đến nay, S. iniae được ghi nhận là tác nhân gây bệnh ở ba khu vực chính gồm Bắc Mỹ (Canada, Hoa Kỳ và vùng Caribe), Trung Đông (Bahrain và Israel) và khu vực châu Á–Thái Bình Dương (Úc, Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore và Đài Loan). Bệnh xuất hiện trên nhiều loài cá biển nuôi và cả cá đánh bắt tự nhiên như cá vằc sọc lai, cá dìa, cá hồi vân, cá chẽm, cá chim vây vàng, cá tráp đầu vàng, cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) và các loài cá dìa hoang dã. Nghiên cứu và báo cáo thực tế cho thấy các đợt bùng phát có thể gây chết hàng loạt, điển hình như trường hợp tại Trung Quốc năm 2020 làm cá chim vây vàng nuôi lồng ngoài khơi chết số lượng lớn. Vì vậy, nhu cầu tổng hợp hệ thống bằng chứng khoa học về cơ chế gây nhiễm, yếu tố độc lực, tình trạng kháng kháng sinh và thực trạng kiểm soát bệnh do S. iniae gây ra là hết sức cấp thiết để định hướng quản lý dịch bệnh và đề xuất các chiến lược nghiên cứu, ứng dụng phòng trị phù hợp cho nghề nuôi biển tại Việt Nam.
|