Môi trường
[ Đăng ngày (15/04/2026) ]
|
|
Ứng dụng GIS và viễn thám cảnh báo lở đất, ngập lụt, cháy rừng tại xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình
|
|
|
Xã Thượng Trạch (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình) có địa hình dốc và bị chia cắt mạnh bởi hệ thống sông ngòi; đồng thời lớp thực vật bề mặt suy giảm trong khi áp lực phát triển cơ sở hạ tầng ngày càng lớn.
|
Ảnh minh họa
Phần lớn khu dân cư và vùng sản xuất nông nghiệp lại phân bố trên núi đất, khiến khu vực dễ tổn thương trước các tai biến như sạt lở đất, ngập lụt và cháy rừng khi chịu tác động của mưa bão, lũ lụt, trượt lở, hạn hán và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Trong bối cảnh khu vực có liên hệ trực tiếp đến hệ sinh thái và giá trị đa dạng sinh học của VQG Phong Nha – Kẻ Bàng, việc nghiên cứu và lập bản đồ cảnh báo trở thành nhu cầu thiết yếu nhằm giảm thiểu tác hại đối với cả cộng đồng và môi trường tự nhiên.
Nghiên cứu tập trung phân tích đồng thời ba nhóm tai biến (sạt lở, ngập lụt, cháy rừng) bằng cách kết hợp nhiều nguồn dữ liệu đầu vào. Cụ thể, dữ liệu viễn thám được sử dụng để khai thác đặc trưng bề mặt và các biến động liên quan; bản đồ địa chất và thông tin về vết lũ hỗ trợ nhận diện nền tảng hình thành tai biến; trong khi đó, các vùng ngập, điểm sạt lở và khu vực xảy ra cháy được ghi nhận từ điều tra thực địa nhằm tăng độ tin cậy cho kết quả phân tích và hiệu chỉnh mô hình. Trên cơ sở điều kiện chi phối khác nhau giữa từng tiểu vùng đối với mỗi loại tai biến, nghiên cứu tiến hành xác định trọng số phù hợp theo không gian, từ đó nội suy và phân vùng thành 5 cấp độ cảnh báo.
Trên tinh thần tổng hợp kế thừa kinh nghiệm định lượng từ các ứng dụng viễn thám–GIS (đặc biệt trong phân tích yếu tố tác động và phân cấp rủi ro), nghiên cứu tiếp tục được hiệu chỉnh theo bối cảnh Thượng Trạch để nâng cao tính phù hợp thực tiễn. Kết quả cuối cùng là bản đồ cảnh báo đa tai biến được xây dựng bằng công cụ GIS, qua đó hỗ trợ quy hoạch và bố trí công trình, cung cấp cơ sở cho quản lý và hoạch định chính sách, đồng thời góp phần đánh giá dự báo tác động đến tài nguyên và các giá trị ngoại hạng gắn với VQG Phong Nha – Kẻ Bàng.
|
dtnkhanh
Theo Tạp chí Môi trường, chuyên đề II/2023 |