Trong những năm gần đây, quá trình đô thị hóa tại địa bàn đã kéo theo sự gia tăng CTRSH, đặc biệt rõ ở các thị trấn, thị tứ và những khu vực gần khu công nghiệp. Hiện toàn bộ CTRSH phát sinh trên địa bàn huyện Ba Vì đều được đưa về xử lý tại Khu xử lý chất thải rắn (KXL CTR) Xuân Sơn.

KXL CTR Xuân Sơn là một trong những KXL lớn của Hà Nội, rộng khoảng 25,2 ha, tiếp nhận trung bình mỗi ngày 1.500 tấn rác sinh hoạt từ huyện Ba Vì và 12 huyện, thị xã ngoại thành [3]. Tuy nhiên, hiện các ô chôn lấp đã quá tải và áp lực môi trường gia tăng khi lưu lượng nước rỉ rác phát sinh từ 700–800 m³/ngày đêm trong khi trạm xử lý nước thải (XLNT) mới đạt công suất khoảng 700 m³/ngày đêm [3]. Thực tế này làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm không khí và môi trường nước, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng dân cư sống xung quanh bãi rác thông qua mùi hôi và các tác động liên quan.

Trong bối cảnh chung của cả nước, theo thống kê năm 2023, dân số trung bình Việt Nam đạt 100,3 triệu người, trong đó tỷ lệ dân số thành thị là 38,1% và nông thôn 61,9% [1]. Với quy mô dân số nông thôn lớn nhưng hạ tầng kỹ thuật và các công trình bảo vệ môi trường còn hạn chế, chưa đồng bộ, CTRSH khu vực nông thôn chưa được xử lý triệt để, dẫn đến ô nhiễm môi trường. Xuất phát từ tính cấp bách đó, cần phân tích thực trạng quản lý và các khó khăn trong thu gom, vận chuyển, xử lý CTRSH nông thôn tại Ba Vì, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý chất thải trên địa bàn.